Sunčev sistem

1

Sunčev sistem

offline
  • Pridružio: 10 Feb 2005
  • Poruke: 3549

Sunčev sistem je područje u Svemiru koje čini barem jedna zvezda i objekti ( asteroidi, komete, prirodni sateliti, planete... ) koji se kreću u određenoj orbiti oko te zvezde.
Izraz se obično koristi za naš sistem, u kojem je Zemlja. Da se izbegne zabuna, drugi solarni sistemi nazivaju se planetarni sistemi.




Sunce čini 99.86% mase Sunčevog sistema. Oko Sunca su nekad kružile 9 planete, a danas 8. Pluton ( nekada 9 planeta ) je danas patuljasta planeta, kao što su Vesta, Ceres, Haumea, Makemake, Eris.

Dakle planete su osam tela Sunčevog sistema. Redosled prema udaljenosti od Sunca ( od najbližeg do najdaljeg ):
1. Merkur,
2. Venera,
3. Zemlja,
4. Mars,
5. Jupiter,
6. Saturn,
7. Uran,
8. Neptun.

U međuplanetarnom prostoru se nalaze planetarni sateliti (prirodni i veštacki ), asteroidi, komete i meteori ( koji kada uđu u Zemljinu atmosferu postaju meteoriti ).

Planete se dele na unutrašnje i spoljašnje, odnosno na planete Zemljinog tipa i planete Jupiterovog tipa.




Planete Zemljinog tipa ( Merkur, Venera, Zemlja i Mars ) imaju veliku gustinu, malu masu, sporo rotiraju i imaju mali broj satelita.



Planete Jupiterovog tipa ( Jupiter, Saturn, Uran, Neptun ) su gasoviti džinovi i imaju veliku masu, malu gustinu i veliki broj satelita.



Registruj se da bi učestvovao u diskusiji. Registrovanim korisnicima se NE prikazuju reklame unutar poruka.
offline
  • Pridružio: 10 Feb 2005
  • Poruke: 3549

Sunce



offline
  • Pridružio: 10 Feb 2005
  • Poruke: 3549

Merkur



Suncu najbliža i najmanja planeta. Zbog blizine Suncu Merkur je težak za posmatranje, jer se nikad ne pojavljuje na tamnom noćnom nebu, već se može videti jedino u sumrak ili zoru i to blizu horizonta.

Merkur obilazi oko Sunca, na prosečnoj udaljenosti od oko 58 miliona kilometara, po veoma ekscentričnoj putanji za 88 dana. Dokaz za veliku ekscentričnost njegove putanje je taj da je u perihelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najbliži Suncu ) udaljen od Sunca samo 46 miliona kilometara, dok je u afelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najudaljenija od Sunca ) udaljen od Sunca 76 miliona kilometara.

Merkur je pust svet, sasušen vrelim Sunčevim zracima. Tokom evolucije, bez atmosferskog omotača Merkukr je izbombardovan meteoritima koji su izrovali njegovu površinu i stvorili bezbroj kratera. Najveći krater na Merkuru je Caloris Basin koji ima prečnik od oko 1300 km. Ovi krateri su takozvani krateri udarnog tipa, mada se ne isključuje mogućnost da su pojedini nastali usled vulkanske aktivnosti.


Zbog odsustva atmosfere sa Merkura se zvezde vide kristalno jasno čak i po danu. Na slici vidimo nebo sa Merkura na kojoj dominiraju dva nebeska tela, Zemlja (plavičast krug) i Venera ( krem ).

Za svoju veličinu Merkur je vrlo gusta planeta (5,43gr/cm3 ), građen je od čvrstog i teškog materijala i ima veliku masu spram svoje zapremina. To je otuda što Merkur ima veliko jezgro građeno od gvožđa. Osamdeset procenata ukupne mase Merkura odlazi na njegovo jezgro.

Prosečna daljina od Sunca: 57,93 miliona kilometara
Prečnik: 4.879 kilometara
Period rotacije: 58,56 Zemaljskih dana
Orbitalna brzina: 47,89 km/s
Površinska temperatura: od - 180 do + 430C

offline
  • Pridružio: 10 Feb 2005
  • Poruke: 3549

Venera




Druga planeta po udaljenosti od Sunca i šesta planeta po veličini. Na noćom nebu je, posle Meseca, najsjajnije nebesko telo vidljivo sa Zemlje. Može da se vidi 2-3 sata nakon zalaska Sunca, a takođe se moze videti i ujutru pred sam izlazak Sunca.

Venera obilazi oko Sunca, na prosečnoj udaljenosti od oko 108 miliona kilometara, po kružnoj orbiti za 224 dana. U perihelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najbliži Suncu ) od Sunca je udaljena 107 miliona kilometara, dok je u afelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najudaljenija od Sunca ) udaljen od Sunca 108 miliona kilometara.
Zanimljivo je da se sve planete obrću oko svoje ose u istom, direktnom smeru, a Venera je jedina koja rotira u retrogradnom smeru ( Zapad – Istok ),Sunce se rađa na Zapadu. Usled sporog rotiranja Venera napravi jednu rotaciju za 243 zemaljska dana.


Površina je čvrsta i prekrivena je manjim ili većim kamenjem i finom prašinom. Na osnovu svih do sada prikupljenih podataka može se reći da osim erozije tečnih materija Venerinu površinu su formirale iste sile kao i na Zemlji ( pad meteorita, tektonska kretanja i vulkanizam ). Većinu površine čine ravnice. Ističu se tri područja, kontinenti: Ishtar Terra ( ovde se nalazi masiv Maksvela koji se na srednjem nivou uzdiže 11 kilometara ), Aphrodite Terra i Beta Regio.

Njena atmosfera se sastoji od ugljendioksida ( CO2 ) – oko 97%, te je usled ovolike količine ovog gasa izražen efekat staklene bašte. Zbog toga Venera ima najvišu temperaturu od svih planeta u Sunčevom sistemu i ona prelazi 460 °C na površini planete. Venera ima gustu atmosferu, punu blještavih, žućkastih oblaka ili kako bi Vam ovo dočarali zamislite tmuran dan na Zemlji. Vetrovi su veoma snažni u gornjim slojevima atmosfere i kreću brzinom od 340 km/h.

Nagib ose planete iznosi 3,39° tako da na Veneri nema godišnjih doba. Atmosferski pritisak na Veneri je preko 90 atmosfera, toliki pritisak vlada u našim okeanima na dubini od oko 1 kilometar.

Prosečna daljina od Sunca: 108,2 miliona kilometara
Prečnik: 12.103 kilometara
Period rotacije: 243 Zemaljskih dana
Orbitalna brzina: 35 km/s
Površinska temperatura: + 480C

offline
  • Pridružio: 10 Feb 2005
  • Poruke: 3549

Zemlja






Treći kamen od Sunca i peta planeta po veličini.




Zemlja obilazi oko Sunca, na prosečnoj udaljenosti od oko 149 miliona kilometara, po eliptičnoj putanji za 365 dana sa prosečnom brzinom od oko 30km/h. U perihelu ( položaj planete na svojoj putanji kada je najbliži Suncu ) od Sunca je udaljena 147 miliona kilometara, dok je u afelu ( položaj planete na svojoj putanji kada je najudaljenija od Sunca ) udaljen od Sunca 152 miliona kilometara.

Zemja ima specifičan oblik, ona je sferno telo koje je spljošteno na polovima, geoid. Spljoštenost je posledica njene rotacije čiji period iznosi 23h 56m 4s. Usled nagnute ose prema putanji Zemlje oko Sunca, za 23,45°, na Zemlji imamo godišnja doba ( usled navedenih faktora Sunce menja položaj na nebu iznad horizonta i time se menja ugao pod kojim Sunčevi zraci padaju na tlo, što dovodi do promene toplotnog režima, a istovremeno se menja i odnos dužine obdanice i noći ).




Zemlja ima jedan prirodni satelit, Mesec. Srednje rastojanje Mesec – Zemlja iznosi oko 384400 kilometara.

Zemlju čini više sfera koje se dele na unutrašnje i spoljašnje. Unutrašnjost Zemlje se sastoji od kore (prosečna debljina kore je oko 35 km ), mantije (omotača) i jezgra (sastoji se uglavnom od gvožđa i nikla ). Spoljašnje sfere Zemlje čine hidrosfera, atmosfera ( sastoji se od pet omotača koji se nalaze na različitim visinama i to su troposfera, stratosfera, mezosfera, termosfera i egzosfera ) i biosfera.


Prosečna daljina od Sunca: 150 miliona kilometara
Prečnik: 12.756 kilometara
Period rotacije: 365
Orbitalna brzina: 30 km/s
Površinska temperatura: - 89,2 do + 57,8°C>

offline
  • Pridružio: 10 Feb 2005
  • Poruke: 3549

Mars



Četvrta planeta po udaljenosti od Sunca, u narodu poznata kao crvena planeta. Na noćom nebu je vidljiv kao crvenkasta zvezda, koje ne treperi ( svaka zvezda koja ne treperi je ustvari planeta ).

Mars obilazi oko Sunca, na prosečnoj udaljenosti od oko 227 miliona kilometara, po eliptičnoj putanji sa velikim ekscentricitetom, za 687 Zemaljskih dana. U perihelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najbliži Suncu ) od Sunca je udaljena 206 miliona kilometara, dok je u afelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najudaljenija od Sunca ) udaljen od Sunca 249 miliona kilometara.
Mars se oko svoje ose okrene za 24 sati i to je jedan Marsov dan ili sol.

Planeta je naklonjena na jednu stranu u odnosu na ravan orbite, zbog na Marsu postoje različita godišnja doba. Zbog velikog ekscentriciteta godišnja doba na Marsu su nejednakih dužina.




Na površina Marsa nailazimo na ogromne pustinje, duboke kanjone, presahla rečna korita, isušena jezera, velike kratere, visoke ugašene vulkane iznad kojih lebde paperjasti ledeni oblaci, strme litice koje se gube u izmaglici....




Valles Marineris
Najupadljiviji predeli Marsa jesu: ogromna pukotina na jugu Valles Marineris ( duga 4500 kilometara, široka 600 kilometara, duboka od 7 do 10 kilometara ), te na svereu vulkanske oblasti Tharsis ( ovde se nalazi najveći vulkan u Sunčevom sistemu Olympus Mons ) i Elysium.

Olympus Mons

Mars ima dva prirodna satelita Fobos i Deimos.

Prosečna daljina od Sunca: 227 miliona kilometara
Prečnik: 6.794 kilometara
Period rotacije: 687 Zemaljskih dana
Orbitalna brzina: 21 km/s
Površinska temperatura: od -143 do +20°C

offline
  • Pridružio: 10 Feb 2005
  • Poruke: 3549

Jupiter







Peta planeta po udaljenosti od Sunca, gasni gigant, najveća planeta Sunčevog sistema. Na noćnom nebu predstavlja četvro najsjajnije telo ( posle Sunca, Meseca i Venere ).

Jupiter obilazi oko Sunca, na prosečnoj udaljenosti od oko 778 miliona kilometara, po eliptičnoj putanji, za 11,8 Zemaljslih godina. U perihelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najbliži Suncu ) od Sunca je udaljen 740 miliona kilometara, dok je u afelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najudaljenija od Sunca ) udaljen od Sunca 816 miliona kilometara.
Jupiter se oko svoje ose okrene za 9 sati, zbog velike brzine rotacije na Jupiteru su uvek prisutna vrtloženja i turbulencije u atmosferi.

Jupiterova masa je 318 Zemljine mase. Atmosfera ove planete se sastoji od gustih slojeva oblaka čija visina dostiže i do 1.000 kilometara. Slojevi oblaka se dele u tri grupe koji se razlikuju po svojoj boji.

Jupiter se sastoji od oko 90% vodonika i 10% helijuma sa tragovima metana, vode, amonijaka i drugih metala. Ovo je veoma sličan sastav originalnom sastavu Sunčeve magline. Pretpostavlja se da Jupiter ima jezgro stenovitog materijala sa masom od oko 10-15 Zemlje. Iznad jezgra je plašt planete u obliku tečnog metalnog vodonika. Tečni vodonik je električni provodnik te izvor magnetnog polja planete ( od 1954 godine hvataju se radio talasi sa Jupitera ). Spoljni sloj (atmosfera) se primarno sastoji od običnog molekularnog vodonika i helijuma.

Glavna karakteristika Jupitera je velika crvena pega, koja u stvari predstavlja veliku oluju ( traje već nekoliko vekova ) sa brzinama vetrova od preko 600 km/h.

snimak crvene pege sa Vojadzera



Jupiter ima 63 prirodna satelita koja su podeljena po grupama. Četri najveća su vidljiva sa Zemlje čak omanjim teleskopom. Oni su poznati kao Galilejevi sateliti (Io, Evropa, Ganimed i Kalisto ).

s' leva na desno Ganimed, Kalisto, Io, Evropa



Trenutno Jupiter istražuje NASA sonda Juno za koju se očekuje da stigne do Jupitera u Julu 2016 godine.



Prosečna daljina od Sunca: 778 miliona kilometara
Prečnik: 140.000 kilometara
Period rotacije: 11,8 Zemaljslih godina
Orbitalna brzina: 13.07 km/s
Površinska temperatura: od -161 do -108°C

offline
  • higuy  Male
  • Legendarni građanin
  • penzionisani tabijatlija
  • crni hronicar
  • Pridružio: 21 Apr 2010
  • Poruke: 8565
  • Gde živiš: Dubocica

Crvena pega se jos naziva i "oko" Jupitera.

offline
  • Pridružio: 10 Feb 2005
  • Poruke: 3549

Saturn











Šesta planeta po udaljenosti od Sunca. Planetu okružuje sistem prstenova te je čini najlepšom planetom u našem sistemu.

Saturn obilazi oko Sunca, na prosečnoj udaljenosti od oko 1,4 milijardi kilometara, po eksčentričnoj putanji, za 29,46 Zemaljslih godina. U perihelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najbliži Suncu ) od Sunca je udaljena 1,3 milijardi kilometara, dok je u afelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najudaljenija od Sunca ) udaljen od Sunca 1,5 milijardi kilometara.
Saturn je vidljivo spljošten na polovima i ispupčen na ekvatoru (splošteni sferoid). Njegovi ekvatorijalni i polarni prečnici variraju za 10%, što je rezultata brze rotacije, usled koje deluju snažne centrifugalne sile, i tečnog agregatnog stanja. Kao što rekosmo ova planeta je gotovo potpuno tečno telo. U centru planete nalazi se malo kameno jezgro precnika 20.000 kilometara, okruženo slojem leda debljine 5.000 kilometara. Saturn se oko svoje ose okrene za 10 sati. Usled brze rotacije na ovoj planeti duvaju stalni vetrovi koji dostižu brzinu od 1.800 km/h. Iako je 815 puta veći od Zemlje, zbog tečnog agregatnog stanja Saturn je od Zemlje teži samo 95 puta.

Kako što vidimo na slici Saturn ima pet do šest pruga više od Jupitera što nam ukazuje na još složeniju atmosferu. I ovde postoji oluja koja traje već četiri stotine godina, velika smeđa pega.

Oluja na Saturnu koja se vidi kao velika smedja pega





U unutrašnjosti planete, duboko ispod sloja oblaka, nalazi se sloj metalnog vodonika, doveden u ovakvo stanje ogromnim pritiscima. Ovaj sloj stvara magnetno polje planete, koje je hiljadu puta jace od Zemljinog.

Sistem Saturnovih prstenova se sastoji od sedam glavnih članova koji se označavaju slovima: D, S, V, A, F, G i E. Svih sedam članova se diferenciraju radijalno i po dubini te na njima razlikujemo još sedam slojeva. Danas je poznato da se prstenovi Saturna sastoje od silikatnih čestica oko kojih se akumulirala voda.

Radi lakšeg razlikovanja prikazani u različitim bojama





Saturn ima najmanje 30 prirodna satelita. Najpoznatiji od njih su Titan, Japeta, Rea, Tetis, Diona, Mimas, Enceladus...

Enceladus, Saturn, Titan ... sonda Cassini–Huygens

Trenutno oko Saturna kruži NASA sonda Cassini–Huygens koja nam je otkrila Saturn i njegove Mesece u novom svetlu.

Prosečna daljina od Sunca: 1,4 milijardi kilometara
Prečnik: 140.000 kilometara
Period rotacije: 29,46 Zemaljslih godina
Orbitalna brzina: 9.6 km/s
Površinska temperatura: -130°C

offline
  • Pridružio: 10 Feb 2005
  • Poruke: 3549

Uran











Sedma planeta po udaljenosti od Sunca. Takođe pripada grupi gasovitih planeta.

Uran obilazi oko Sunca, na prosečnoj udaljenosti od oko 2,8 milijardi kilometara, za 84 Zemaljslih godina. U perihelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najbliži Suncu ) od Sunca je udaljena 2,7 milijardi kilometara, dok je u afelu ( položaj planete na svojoj eliptičnoj putanji kada je najudaljenija od Sunca ) udaljen od Sunca 3 milijardi kilometara. Period rotacije ove planete je 30,7 Zemaljskih dana.

Uran poseduje uzane prstenove koji su sačinjeni od tamnog materijala, prašine i kamenja veličine oko 2 m. Prstenovi se prostiru na udaljenosti od 100 km od površine planete. Na njemu su česti vetrovi koji duvaju brzinom od 600 km/h.

Ko je posmatrao Uran kroz teleskop ili ga video na slikama primetio je plavkastu boju planeta. E ta plavkasta boja potiče od metana u gornjim slojevima atmosfere ( upija crveni deo elektromagnetnog spektra a plavi deo spektra odbija ). U atmosferi ove planete preovlađuju vodonik sa 83% i helijum sa 15%.

Zanimljivo je da se kod ove planete osa rotacije nalazi u ravni eliptike pa nam se čini da se okreće po boku dok obilazi oko Sunca. Pretpostavlja se da je za ovo kretanje po boku zaslužan sudar sa masivnim svemirskim objektom.

Iako nije najdalja planeta od Sunca Uran je najhladnija. Zašto je Uran hladniji? Zato što za razliku od ostalih velikih planeta on više prima nego što emituje toplote. Druge velike planete imaju vrlo toplo jezgro i zrače infracrvene zrake. Kod ove planete jezgro je hladnije od tačke na kojoj bi emitovalo toplotu.






Oko Urana kruže 27 prirodnih satelita, male mase i svi zajedno jedva da imaju masu kao pola Tritona. Najveći od satelita je Titanija.

Samo jedna sonda je u istoriji posetila Uran. Zapravo samo je projurila pored Urana. Bio je to NASA Vojadžer 2 i to januara 1986, godine na rastojanju od 81 000 km.

Prosečna daljina od Sunca: 2,8 milijardi kilometara
Prečnik: 51.118 kmkilometara
Period rotacije: 84 Zemaljslih godina
Orbitalna brzina: 6.81 km/s
Površinska temperatura: od - 190°C

Ko je trenutno na forumu
 

Ukupno su 791 korisnika na forumu :: 55 registrovanih, 12 sakrivenih i 724 gosta   ::   [ Administrator ] [ Supermoderator ] [ Moderator ] :: Detaljnije

Najviše korisnika na forumu ikad bilo je 1567 - dana 15 Jul 2016 19:18

Korisnici koji su trenutno na forumu:
Korisnici trenutno na forumu: _commandos_, A.R.Chafee.Jr., Aleksandar Mitrovic 2, AleksSE, alexa_pg, antosky, Atomski čoban, awathorn, babicd80.db, Doca, dule10savic, Dzoni Stek, ekser222, FOX, goxin, ikan, ilpadrino991, ivanbekun, ivance95, IvanKotan, Krstić, Kubovac, Mercury, mgaji21, milank1, MILO-VAN, nenad81, novator, Oluj2.1, orjen2, ozzyy, pavle_pzs, RADOVAN.S, radoznao, Raptor1, Regrut Boskica, repac, RJ, Sass Drake, Sibin, Skiper1, slonic_tonic, snik, sosko, tomigun, Toni, vasa.93, vathra, VJ, Vlad000, vladetije, voja64, Warhawk, yrraf, zexoni