MyCity :: Istorija

Osamsto godina od krunisanja Stefana Prvoven�anog

nobody@mycity.rs (Rogi) — Sat, 22 Jul 2017 11:05:15 +0100

Stefan Nemanji� je bio prvi krunisani kralj, zbog �ega je nazvan Prvoven�ani. Pod tim imenom poznat je i danas, osam vekova nakon sve�anog krunisanja.

Stefan Prvoven�ani bio je drugi sin velikog �upana Stefana Nemanje, rodona�elnika dinastije Nemanji�. Po�eo je da vlada kao veliki �upan a 1217. godine je podigao dr�avu Nemanji�a na status kraljevine.

Presto je nasledio na jednom dr�avnom saboru 25. marta 1196. po �elji svoga oca (koji se tada zamona�io, uzev�i ime Simeon), ali mimo prava primogeniture.

Najstariji sin Vukan je uz pomo� ugarskog kralja Emerika uspeo da zbaci �upana Stefana i zauzme Srbiju 1202. godine. Kad je car Kalojan sredinom 1203. godine prodro u Srbiju i zauzeo Ni� i Brani�evo, Stefan je iskoristio te okolnosti, uspeo da protera Vukana i povrati �upanski presto. Po�to se Emerik nalazio u sukobu sa bratom Andrijom, nije mogao pru�iti Vukanu odgovaraju�u pomo� i on se povukao na svoje posede, u Zetu.

U prole�e 1202. godine u Veneciji se pripremao �etvrti krsta�ki rat. Pohod se zavr�io zauzimanjem Carigrada i formiranjem Latinskog carstva. Tom krupnom promenom odnosa na Balkanu, Srbija se na�la na udaru bugarskog cara Borila, latinskog cara Henrika Flandrijskog, ugarskog kralja Andrije i epirskog vladara Mihaila I An�ela, koji je sanjao o obnovi Vizantije. Da bi otklonio sve te opasnosti, �upan Stefan je tra�io saveznike u Veneciji, bio je okrenut papi. Plod tih pregovora bio je Stefanov brak sa Anom, unukom du�da Enrika Dandole (prema nekim izvorima to je tre�i brak Stefanov). Brak je sklopljen najverovatnije 1207. ili 1208. godine, a iz njega je ro�en Stefanov sin Uro�. Taj brak je dodatno usmerio Srbiju ka ja�anju odnosa sa papom. Tako je Stefan od pape Honorija III tra�io kraljevsku krunu, uz obe�anje da �e svoju dr�avu pot�initi crkvenoj jurisdikciji Rima. Papa je prihvatio Stefanove predloge, poslao mu je legate sa kraljevskom krunom i on je sve�ano krunisan 1217. godine. Prema nabrajanju krunskih oblasti (Srbija, Duklja, Travunija, Dalmacija i Zahumlje), vidljivo je da je preuzeo Vukanove posede posle njegove smrti.

Izvor i nastavak: [Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Notafilija - sakupljanje papirnog novca

nobody@mycity.rs (Gama) — Tue, 17 Feb 2015 20:00:30 +0100

Video sam da je numizmatika dobila svoju temu pa sam re�io da posvetimo pa�nju i notafiliji
Tekst koji sledi napisan je na osnovu literature koju sam uspeo da pro�itam i pregeldam u prethodnih par dana.

�ta je notafilija?

Notafilija je pomo�na istorijska nauka koja se bavi prou�avanjem papirnog, a u novije vreme i plasti�nog novca. Termin notafilija nastao je od latinske re�i nota (banknota) i philios (voleti). Tako�e, pod pojmom �notafilija� podrazumeva se i prikupljanja papirnog novca kao i druga papirna sredstva pla�anja.
Od Notafilija treba odvojiti numizmatiku koja se bavi sakupljanjem i prou�avanjem kovanog novca. Do sredine sedamdesetih godina notafilija je bila deo numizmatike ali se potom izdvojila kao posebna disciplina.

Terminologija

Kao i svaka nauka, notafilija ima svoju terminologiju. Ovde �u opisati samo nekoliko, po meni, najosnovnijih termina, a tokom teme dodava�emo nove.

avers � avers predstavlja prednja strana nov�anice. Obi�no je to ona strana koju utvrdi izdava� da je prednja strana tj. lice.

revers � revers predstavlja zadnju stranu nov�anice. Nekad mo�ete sresti i termin pole�ina ili nali�je.

serijski broj � jedan od za�titnih elemenata nov�anice. Mo�e da se sastoji samo iz brojeva ili kombinacijom slova i brojeva. Obi�no svaka nov�anica nosi razli�ite serijske brojeve. Slovne oznake naj�e��e predstavljaju oznaku serije mada to ne mora da bude striktno pravilo. De�ava se da nov�anice imaju nultu seriju ili da uop�te nema serijskog broja.

za�titni element � poseban deo nov�anice koji je �titi od falsifikovanja. Za�titni elementi su se menjali tokom vremena. Kako je tehnologija napredovala tako se menjala i za�tita. Nekada je to bio vodeni �ig i za�titna nit, a danas hologrami, istisnuti tekst (ose�a se pod prstima), razli�ite boje i sl.

pre�tampavanje � tekst ili grafi�ki element koji je utisnut od strane drugog tela kojim se menja svojstvo nov�anice. Ovo pre�tampavanje se obi�no koristi kod nostrifikacije, denominacije, poni�tavanje, obele�avanje uzoraka (specimeni) i dr.

specimeni � nov�anice koje preko sebe imaju utisnut poseban tekst ili znak. Ove nov�anice obi�no slu�e kako bi se stanovni�tvo (gra�ani, bankari, slu�benici i dr) upoznalo sa novom nov�anicom. Iako ova nov�anica nema plate�nu mo� u kolekcionarstvu se dobro kotira.

zamenska nov�anica � nov�anice koje se koriste kao zamena za nov�anice koje su izdvojene tokom procesa �tampanja. Naime, ponekad dolazi do lo�e izrade nov�anica (npr. lo�a za�tita, boja, se�enje i sl) koje se menjaju zamenskim nov�anicama. Neispravne nov�anice uni�tavaju se komisijski. Zamenske nov�anice obi�no imaju slovne oznake Z, ZA, ZZ i sl.

hologram � za�titni element nov�anice. Posmatranjem iz razli�itih uglova hologram menja svoje boje i stvara druga�iji vizuelne efekte. U dana�nje vreme te�ko je falsifikovati hologram mada kako tehnologija napreduje tako i falsifikatori imaju tendencije da idu u korak s njom.

dimenzije � Ovo predstavlja jedan od glavnih elemenata nov�anice. Ovo je pokazatelj da li je nov�anica originalna i da li je naknadno trimovana.

trimovanje � proces koji je popularan me�u �notafilistima� koji jure za profitom ili za nefer igrom. Zaobljenost jednog ugla degradira nov�anicu za jedan nivo dole, a zaobljenost vi�e dovodi nov�anicu do par nivoa dole. Da bi to izbegli i prevarili neiskusne �esto se pribegava trimovanju tj. seckanju ivica kako bi se napravio ugao koji bi ukazivao da je nov�anica bila van cirkulacije. (moje mi�ljenje: s obzirom da sam istori�ar smatram da je uni�tavanje izvora zarad novca jedna od najgorih osobina �oveka).

katalog � posebna knjiga u kojoj su dati podaci o nov�anicama za odre�eni vremenski period (slika, dimenzije, kvalitet, da li je raritet, opticaj, godina izdanja i sl.). Katalozi su organizovani prema kriterijumima autora. Katalog je bitan kako bi na licu mesta mogli da utvrdite koliko jedna nov�anica vredi. Katalozi se izdaju stalno kako bi se pratio tok cena (ponuda i potra�nja odre�uju cenu). Jedan od najpoznatijih kataloga je Albert Pick, Standard Catalog of World Paper Money

O�uvanost nov�anice (eng. grading)

Prilikom procene nov�anice gleda se njena fizi�ka o�uvanost. Postoji nekoliko vrsta rangiranja ali ovde �emo napomenuti osnovnu:

UNC (Uncirculated) � pravi kvalitet, nov�anica je savr�eno o�uvana i nije bila u opticaju. Nema nikakvih o�te�enja, papir je �ist, sve boje su 100% prisutne, uglovi o�tri, nov�anica nije presavijana.

aUNC ili AU (about uncirculated) � ove nov�anice su u nivou UNC ali postoji jedan trag upotrebe, naj�e��e prilikom samog procesa izrade ili od papirne trakove kojom se pakuju nov�anice. Mo�e da ima jedno lagano presavijanje.

XF ili EF (Extremly fine) � Drugi nivo o�uvanosti. Nov�anica sa neznatnim o�te�enjima npr. presavijena po sredini ili tri lagana presavijanja. Boja je na mestu, papir je �ist i ravan, a uglovi su neznatno zaobljeni.

VF (Very fine) � vidljivi tragovi kori��enja, male ta�ke i nekoliko presavijanja. Nov�anica ne sme imati tragove cepanja. Uglovi su malo zaobljeni, a papir je relativno �vrst. Ovaj stepen o�uvanosti je najvi�e dostupan.

F (Fine) �o�igledni tragovi kori��enja, uglovi zaobljeni ili mek�i papir. Postoje tragovi cepanja usled kori��enja. Papir je prljav i mekan. Rubovi su zaobljeni. Ne sme nedostajati deo nov�anice ili da ima rupa (dozvoljene su rupe veli�ine igle za �ivenje).

VG (Very good) � nedostaju uglovi, zacepana na vi�e mesta. O�igledni su tragovi kori��enja. Ima vi�e presavijanja i delimi�no je iscepana. Papir je prljav i mek, a boje su blede. Uglovi su zaobljeni. Ne nedostaju delovi nov�anice.

G (Good) �najni�i stepen. Nedostaju manji delovi nov�anice. Izuzetno prljava i mekana nov�anica.

Ovo je generalno prihva�eno ocenjivanje nov�anica. Mogu�e je negde nai�i na znake plus i minus pored ovih slova koji dodatno uve�avaju ili smanjuju ocenu. Prilikom prodaje nov�anice ukoliko niste sigurni najbolje je dati manju ocenu nov�anice kako se ne bi krnjila va�a reputacija me�u notafilistima, a uvek se obradujemo kada kupujemo ne�to manjeg kvaliteta, a dobijemo ve�i. Bar po meni, to je neko fer-plej pravilo kad sam kupovao stare knjige.

Tabela - utvr�ivanje o�uvanosti na malo detaljniji na�in

Kriterijumi za skupljanje

Pre nego �to se odlu�ite za notafiliju odlu�ite se za kriterijum skupljanja nov�anica. De�ava se da po�etnici krenu da skupljaju sve na �ta nai�u tako da kada se otvore albumi ono je pravo �arenilo � od Japana do Tad�ikistana, od Grenlanda do Rta Dobre nade.

Skupljanje po tipu � najrasprostranjenije skupljanje. Skuplja se sve nov�anice istog tipa (izgleda) bez obzira na datum izdavanja. Naj�e��e je skupljanje nov�anica po tipu iz celog sveta dok je manje ra�ireno skupljanje nov�anica jednog kontinenta ili vremenskog perioda. Prednost je to �to se br�e i lako skupi kolekcija.

Skupljanje po godinama � Skupljanje nov�anica po razli�itim datumima koji se javljaju na njima. Uz ovo ide, naj�e��e, i skupljanje po razli�itim varijantama (npr. po potpisu). Ovo je najsveobuhvatniji na�in. Uglavnom se skupljaju nov�anice jedne dr�ave.

Skupljanje po motivima � nov�anice sa florom i faunom, li�nostima, spomenicima, doga�ajima, grbovima, gra�evinama i sl.

Skupljanje po vrsti materijala � ovaj tip skupljanja kod nov�anica napravljenih od plastike (polimera).

Skupljanje nov�anice odre�ene izdava�ke ustanove � svaka ustanova izdavala je svoje nov�anice koje se po dizajnu i kvalitetu razlikuju (npr. Banqe de France i American Bank Note Company). Naro�ito su popularne nov�anice tzv. �francuske �kole� zbog dizajna.

Gde se �uvaju nov�anice

Nov�anice se �uvaju u albumima koji imaju posebne plasti�ne listove sa �prozorima� za nov�anice. Ovi plasti�ni omoti �tite nov�anicu od vlage i ostalih negativnih uticaja. Preporu�uje se da se za svaku novu nov�anicu (za visoki stepen o�uvanosti) odredi novi �prozor� jer ako se nov�anica stavi u stari list onda mo�e da dobije neke negativne osobine.

�Sanacija� nov�anica

Jo� jedan atribut koji poseduju ljudi zle �udi. �i��enje, pranje, peglanje, trimovanje i ostale ku�ne radinosti nad nov�anicom nisu dozvoljene. Ono �to je dozvoljeno je poravnavanje nov�anica na na�in da mo�e stati unutar albuma. Da li �ete okrenuti vertikalno ili horizontalno, avers na mesto reversa i sl. to nije problem. Sve ostalo nikako. Po�eljno je pregledati nov�anicu pre kupovine kako bi se ustanovilo da li je ona takva ili je �sanirana� od strane druge strane.

LITERATURA:
George S. Cuhaj, Standard Catalog of World Paper Money, General Issues 1368-1960
George S. Cuhaj, Standard Catalog of World Paper Money Modern Issues, 1961 - Present
Philip Grierson, Numismatics
Zlatko Vi��evi�, Kovanice i nov�anice: Jugoslavije, Slovenije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine, Srbije, Crne Gore i Makedonije

PS: izvinjavam se na gre�kama u kucanju jer nisam stigao da lektori�em tekst.

Autor: Gama

Prosetajte kroz istoriju sa Google-om

nobody@mycity.rs (mcrule) — Fri, 26 Oct 2012 20:39:30 +0100

Citat:From WWII to the end of Apartheid, relive 20th century history with Google.

Kroz Slideshow, prosetajte kroz istoriju, "dozivite je".

Link:
[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

ScreenShots:

Heraldika

nobody@mycity.rs (Nestor_2) — Fri, 15 Jun 2012 18:17:26 +0100

----------- Napisano: 15 Jun 2012 18:17 ---------

UVOD U HERALDIKU

Heraldika se javila u jedanaestom veku, u vreme krsta�kih ratova (1096 - 1270), koji su imali jake i razli�ite uticaje i posledice na zapadnu Evropu, a u ovoj temi je posebno za�ajno da je isto�na kultura naro�ito uticala ba� na ovu oblast, preko usmene i pismene literature i nove simbolike: krilati lavovi, zmajevi, d�inovi, monstrumi, legendarne i mitolo�ke figure koje su se na�le u heraldici zapadne Evrope.
Ovaj isto�ni uticaj je u po�etku stvorio prili�nu zbrku jer se pored postoje�ih simbola i figura, sa odre�enim heraldi�kim zna�enjima, naglo pojavilo i mnogo novih simbola i figura sa novim zna�enjima ili su zamenjivali prethodne figure.

Zabele�eno je da je ve� kod drugog krsta�kog pohoda (1147) francuski kralj Ludvig VII insistirao na sre�ivanju heraldi�kih pravila koja su se postepeno regulisala, negde ranije, a negde kasnije. Ali se pouzdano zna da je nema�ki kralj Fridrih Barbarosa (1152 - 1190), kada je krenuo da osvaja sveta mesta (1189), imao uzorno sre�ena heraldi�ka pravila, �to se smatra za po�etak prave heraldike.

Vojna organizacija zapadne Evrope, naro�ito u periodu krsta�kih ratova, najvi�e je doprinela razvoju heraldike preko mnogobrojnih znakova, figura i simbola, koje su ustanovljavale vojne jedinice kako bi se razlikovale i raspoznavale, naro�ito u bitkama, kada je dolazilo do me�usobnog me�anja krsta�kih i neprijateljskih vojnika.
Vojni turniri, koji su uvedeni izme�u 1150. i 1160. godine, a smatra se da ih je uveo Fridrih Barbarosa, prvo u Nema�koj (zatim su se ra�irili po celoj zapadnoj Evropi, gde su vitezovi prikazivali svoja juna�tva i vojne ve�tine) bili su rasadnici heraldike. U�esnici su bili potpuno prekriveni oklopima tako da se nisu mogli prepoznati, pa je heraldi�ko obele�avanje imalo presudan uticaj. Naro�ito se ogledalo na �titovima, koji su predstavljali jedan od najva�nijih delova oru�ja. Figure na �titovima su li�no obele�je viteza i protivnik nije imao pravo da ga prisvoji ili se bori za njega. Grbovi su sastavni deo oru�ja i odatle poti�e njihov vojni karakter i poreklo.

Po�eci heraldike su se u po�etku svodili samo na opisivanje grbova, zatim se pojavljuje zna�ajan tekst o heraldici, koji je napisao Konrad fon Mure (oko 1240), a za prvog heraldi�kog nau�nika smatra se Bertolo de Sassoferrato (oko 1350). Prva heraldi�ka pravila je ustanovio Clement Prinsault u triktatu od 1416, a pravila za sastavljanje elemenata u grbovima (blazoniranje) je ustanovio Claude-Francois Menestrier (oko 1650). Vreme do kraja XV veka se naziva Period �ive heraldike sa strogom primenom heraldi�kih pravila, a vreme od XVI do XIX veka Period mrtve heraldike gde se �esto odstupa od pravila ili se ustanovljavaju novi principi.

SIMBOLIZAM U HERALDICI

Izvestan broj poznavalaca heraldike ne nalazi nikakvu posebnu simboliku ili tajna zna�enja u moru grbova koji su nastali tokom ljudske istorije. Naime, oni smatraju da grb sa svim svojim prate�im elementima (kresta, venac, �uvari �tita itd), ne predstavlja ni�ta drugo do onoga �to je prvobitni nosilac i �eleo da prika�e i poka�e. Nikakva tajna zna�enja ili poruke zakopane u pla�tu ili prikazane na �titu, ve� samo ono �to je bilo bitno za vlasnika grba ili amigera u tom trenutku.

S druge strane, mnogo je ve�i broj onih koji smatraju da je i heraldika poput drugih hermeti�kih nauka, zapravo pravo vrelo simbola i tajnih zna�enja. Ovoj grupi naginjem i sam, jer smatram da je heraldika samim tim �to je nauka koja prou�ava tj. de�ifruje grbove, posve�ena otkrivanju upravo onog nevidljivog aspekta koji nam izmi�e dok posmatramo neku grbovnu predstavu. Jedno je ono �to vidimo svojim fizi�kim o�ima, tj. ono �to grb �eli da predstavi: neku li�nost i njegovu identifikaciju kroz dela i slike prikazane na grbu; a drugo je ono �to nam taj grb govori kroz simboliku elemenata koji su upotrebljeni i prikazani u njemu. Ta�no se zna, na primer, �ta koja �ivotinja ili zver koja je predstavljena u grbu ina�e zna�e, lav je o�igledan simbol veli�anstvenosti, dostojanstva, snage, pravde, vojne mo�i i neustra�ivosti, on je neprijatelj kojeg se treba bojati, i u svojoj ulozi kralja �ivotinja, primer zemaljske, tj. prolazne, suverenosti. Prema tome iluzorno je i pomisliti da bi neka osoba koja u sebi ne prepoznaje ove vrednosti i po�elela da istakne ovakav simbol u svom grbu, jer ne zaboravimo da grb reprezentuje identitet armigera iako se iole pridr�avamo heraldi�kih pravila onda ovako ne�to ne mo�emo prenebre�i. Grb nije samo puka slika ili ukras, mada ga na�alost tako mnogi ljudi do�ivljavaju, ve� ima jedno mnogo dublje i, naravno, skriveno zna�enje. Svaki element istaknut u grbu je pri�a za sebe, kako je nastao, za�to je ba� on upotrebljen, �ta bi trebalo da asocira. Mo�da je ba� ovo zadnje i odgovor na postavljenu temu, grb zaista ne treba da krije, ve� da pokazuje, to jest asocira na ne�to �to je bitno njegovom nosiocu, a �to je, pak, mo�da poznato samo njemu i njegovim naslednicima, a to je upravo ono �to grb treba da predstavlja - porodi�nu istoriju i rodoslov. Nekada se osnovno zna�enje i zaboravi, bilo zbog toga �to je grb nasdtao u davna vremena, ili je, pak, neki doga�aj uslovio da se tradicija prekine a simbolika zaboravi (kao �to je bio obi�aj u na�oj istoriji, mno�tvo doga�aja su onemogu�avali kontinuitet tradicije i nesmetano preno�enje anegdota i porodi�nih se�anja).

Heraldika je u svojoj sada�njoj formi nastala po�etkom XII veka, ali mnogi njeni elementi i simboli su razvijeni jo� u drevno doba istorije ljudske civilizacije, njihovo poreklo se�e u mitolo�ko doba Egip�ana, Grka, Rimljana, Kelta, Slovena i drugih starih kultura, bezbrojnih da bi smo ih ovde pomenuli. Zatim, tu dolaze u obzir i mnogobrojni simboli poreklom iz krsta�kih ratova i vojnog i civilnog �ivota toga doba: trgova�ke oznake, umetni�ki amblemi, predstave lova i poljoprivrede. Postoje simboli koji bi trebalo da poput svojevrsnih heraldi�kih anagrama ili rebusa prikriju nosio�evo ime: riba (fish na engleskom) za Fi�erove (Fisher) itd., to su tzv. conting/allusive arms - grbovi koji treba da aludiraju na ne�to. Vite�ki turniri su uneli u heraldiku masu simbola i oznaka koje su se nosile u to doba veli�anstvenih ceremonija i parada, a uspe�no ratovanje je donelo mno�tvo dekoracije i insignija na grbove svojih nosilaca. Svako doba je dalo svoj doprinos razvoju heraldike ostavljaju�i prepoznatljiv pe�at vremena na grbovima ljudi koji su �iveli u tim periodima.

Simbolizam se �vrsto spleo sa istorijom i dnevnim �ivotom na�e rase u poslednjih osam vekova. Grbovi su bili uveliko u upotrebi mnogo ranije pre nego �to su se prezimena ljudi ustalila i mo�e se primetiti da su prezimena sama po sebi svojevrsni simboli, dok su prvobitna pisma i azbuke bila ni�ta drugo do sistemi utvr�enih simbola.

Sve simbole mo�emo podeliti u dve grupe:
a) �ivi simboli, tj. �iva bi�a (�ivotinje, ptice, zveri i sli�no) prikazani u grbovima i
b) Ne�ivi simboli, tj. predmeti i stvari, u koje spadaju: heraldi�ke boje i metali, heraldi�ke linije razdvajanja, osnovne i izvedene heraldi�ke figure, kao i razni drugi elementi, koji su ne�ive prirode.

Neki od tih simbola su:

�ivi simboli

Lav - neustra�ivost, dostojanstvo, kraljevska veli�anstvenost;
Tigar - juna�tvo i hrabrost u boju, neko �iji �e bes biti smrtonosan ako se uznemiri;
Medved - neustra�ivost u za�titi potomstva;
Vuk - ozna�ava hrabre i tvrdoglave koji na kraju uspeju u svojim naporima, one koje je opasno izazivati;
Nosorog - veliki bes kada je izazvan;
Slon - hrabrost i snaga;
Leopard - divlji i neustra�ivi ratnik;
Panter - kao �to lav ozna�ava hrabrog �oveka, tako panter mo�e da predstavlja prelepu �enu, koja je, iako neustra�iva, ne�na i puna ljubavi za svoje potomstvo, i brani�e ih do smrti;
Konj - spremnost za sve vrste podviga za kralja i otad�binu;
Bik - juna�tvo i velikodu�nost;
Vepar - stra�an borac kada je u poteri, koji prestaje da se bori tek kada smrt nastupi, pa se prema tome mo�e smatrati prikladnim amblemom ratnika;
Koza - amblem vojnika koji osvaja pobedu pre primenom politike nego ratnih ve�tina;
Jagnje - ne�nost i trpljenje pod patnjom;
Ovan - autoritet;
Ze�evi - neko ko u�iva u mirnom i povu�enom �ivotu;
Veverica - povu�eni �ivot u prirodi;
Je� - �tedljiv, oprezan �ovek;
Dabar - vredno�a i istrajnost;
Lisica - neko ko �e iskoristiti do krajnosti svoju pronicljivost, o�troumnost ili mudrost u svoju korist i odbranu;
Lova�ki pas (mastif, talbot) - hrabrost, budnost i vernost;
Ma�ka ili planinska Ma�ka (Puma) - sloboda, budnost, pronicljivost i hrabrost;
Kamila - poslu�nost, strpljenje i neumorna upornost;
P�ela - dobro vo�enje poslova;
Mrav - simbolizuje �oveka vrednog, mudrog i �tedljivog;
Pauk - mudrost, rad i racionalnost u svim poslovima;
Skakavac - mudrost i plemenitost;
Dvoglavi Orao i Orao - ozna�ava �oveka od akcije, preokupiranog uzvi�enim ciljevima i va�nim poslovima, duhovitog, nadarenog, bistrog rasu�ivanja i razboritog u dvosmislenim stvarima;
Soko - neko ko je uporan u ostvarenju svojih �elja;
Sova - neko ko je budan i o�trog uma;
Paun - lepota i ponosno dr�anje;
Pelikan - posve�enost i po�rtvanost;
Roda - amblem zahvalnog �oveka, deteta svojim roditeljima;
Labud - ljubitelj poezije i harmonije;
Petao - hrabrost, uvek spreman za boj, za borbu do smrti;
Golubica - ljubav i mir;
Gavran - neko ko je, naslediv�i malo od svojih predaka, zahvaljuju�i provi�enju postao tvorac svoje sre�e ili neko izdr�ljive prirode;
Delfin - milosr�e i ne�na privr�enost deci;
Kornja�a - neranjivost na napade;
Jednorog - izuzetna hrabrost;
Grifon* - obuhvata skup osobina izuzetnog vojnika �ija je velikodu�nost takve prirode da izaziva mnoge opasnosti, pa �ak i samu smrt, samo da ne dopadne zarobljeni�tva;
Zmaj - nemilosrdni branilac blaga;
Sfinga - sveznanje i tajnovitost;
Pegaz** - nagla�ena aktivnost i energija uma koja mo�e doneti slavu;
Sirena - elokvencija;
Kentaur*** - za one koji su najbolji u svom domenu;
Feniks - uskrsnu�e;
Jelen - politika, mir i harmonija;
Ljudska glava - �ast;
Ruka - vera, iskrenost i pravednost;
Noga - snaga, stabilnost i brzina;
Lobanja - smrtnost;
Oko, o�i - dalekovidost (posebno se odnosi na ljude u vlasti;

* Mitska �ivotinja nastala u starom Vavilonu, glava orla, telo lava, krila i rep zmaja.
** Mitska �ivotinja, nastala u staroj Gr�koj, krilati konj, poznat kao simbol pesni�ke inspiracije.
*** Mitska �ivotinja, nastala u staroj Gr�koj, glava i torzo �oveka, a telo i udovi konja.

Ne�ivi simboli:

Boje i metali

Crna (Sable****) - postojanost, ponekad i tugu, bol;
Plava (Azure) - vernost i istinu;
Crvena (Gules) - vojni�ka hrabrost i velikodu�nost;
Zelena (Vert) - nada, radost i ponekad vernost u ljubavi;
Purpurna - kraljevska veli�anstvenost, suverenost i pravda;
Boja kestena (Tenne) - ambicija;
Boja krvi (Sanguine) - pobednik u boju;
Zlato (Or) - dare�ljivost;
Srebro (Argent) - mir i spokoj;

Heraldi�ke linije razdvajanja

Nebulee - voda ili more;

Engrailed - zemlja ili Zemlja;

Indented - vatra;

Dancette - voda;

Ragulee - te�ko�e koje su savladane;

Embattled - vatra ili zidovi utvr�enja ili grada;

Heraldi�ke figure

Glava �tita - vlast i autoritet;

Krst - za�tita;

Pojas - vojni�ki kai� ili po�ast;

Privez - odbrana i za�tita itd.

**** Izrazi u zagradama ozna�avaju heraldi�ka imena boja i metala, na staro-francuskom.

----------- Dopuna: 16 Jun 2012 19:48 ---------

BEOGRADSKI GRBOVNIK II

Jedan od najstarijih i sigurno najlep�ih ilirskih grbovnika koji se �uva u Muzeju primenjene umetnosti u Beogradu, na 158 strana sadr�i grbove naslikane bojom i zlatom uz latini�ne legende, na papiru koji je, sude�i prema vodenom �igu, proizveden izme�u 1574. i 1603. godine

Pojam ilirske heraldike vezuje se za grupu grbovnika, koji su se pojavili krajem 16. veka. Beogradski grbovnik II je nastao izme�u 1600. i 1620. godine i spada me�u najstarije, a sigurno i me�u najlep�e ilirske grbovnike. Rukopis je 1936. godine kupio, preko be�kog antikvarijata Giehofer und Rauchburg, tada�nji jugoslovenski konzul u Gracu. Muzej primenjene umetnosti u Beogradu otkupio je grbovnik 1963. godine gde se i danas �uva.

Slovinski pokret

Poslednje decenije 16. veka bile su vreme kada su se u hri��anskoj Evropi, prerano i neopravdano, probudile nade u potpuni slom Otomanskog carstva i obnavljanje hri��anske Evrope. Godine kiparskog rata, u kome je kod Lepanta (1571) skr�ena mo� turskih pomo�nih snaga, nemirne decenije priprema i ko�kanja kao i sam dugi rat izme�u Austrije i Turske (1593 - 1606), bile su ispunjene grozni�avim nastojanjem Rimske kurije i katoli�kih sila, posebno Austrije i �panije, da okupe veliki hri��anski savez protiv nevernika.

Grb Nemanji�a

U ovim novim krsta�kim planovima, porobljeni narodi Balkana imali su va�nu ulogu, po�to se ra�unalo sa njihovom sposobno��u da iznutra, ustancima, razore Tursku.

Pozornica dugih i krvavih sukoba Austrije i Turske upravo je bila jugoisto�na Evropa, a balkanski narodi, u prvom redu Srbi - koje nije bilo te�ko podbuniti protiv Turaka - bili su nosioci nezahvalne, te�ke i tragi�ne uloge onih koji treba da se bore i ginu. Rimska kurija je, s jedne strane podsticala oslobodila�ke pokrete na Balkanu, obe�avala pomo� i uticala na katoli�ke vladare, najvi�e na Habsburgovce, da pomognu, vojno i nov�ano, svaki ustanak protiv Turske.

S druge strane, me�u u�enijim ljudima - uglavnom sve�tenim licima - Dalmacije, Dubrovnika i Boke Kotorske, po�eo je da se razvija duhovni i politi�ki slovinski pokret. Iako nastao u duhovnom krilu katoli�ke crkve, ovaj pokret je svoju istorijsku osnovu na�ao u srpskoj i bosanskoj srednjovekovnoj dr�avnosti, naro�ito u mo�nom Du�anovom carstvu i epskoj tradiciji o srpskim velmo�ama, junacima, slavi i bogatstvu, koje je nekada predstavljalo slovenski svet.

U vreme rastu�eg protestantizma i jo� uvek jakog Osmanskog carstva, Rimskoj kuriji je bila dobrodo�la ideja o slovenskom jedinstvu i jakom frontu protiv Turske, u kome bi, osim pobunjenih balkanskih naroda, u�estvovale i Poljska i Rusija. Zaverenici, emisari, poverenici, profesionalni agenti, uhode i avanturisti, putovali su u to vreme �esto od evropskih dvorova do Balkana pripremaju�i ustanak porobljenog �ivlja. Uglavnom iskreno pro�ete slovenskim rodoljubljem, pojavile su se istorijske konstrukcije koje su dokazivale jedinstvo Ilira i Slovena, otkrivale navodno slovensko poreklo slavnih li�nosti (Aleksandar Veliki, Justinijan), ili jednostavno govorile o izgubljenom sjaju i veli�ini slovenskog kraljevstva, koje bi se ponovo moglo obnoviti. Li�nosti kao Jakov Lukarevi�, Mavro Orbini ili Ivan Tomko Mrnavi� (koji se izdavao za potomka Mrnjav�evi�a) me�ale su �elje i stvarnost, tradiciju i istoriju, politi�ke i li�ne ciljeve, prora�unatost i rodoljubivu zanesenost u jedinstveni amalgam slovenskih ideja 16. i 17. veka.

Prevara don Pedra

U takvom duhovnom i politi�kom okru�enju nastala je ilirska heraldika, iako bi termin slovinska heraldika bio prikladniji. Njeni po�eci vezuju se za Petra Ohmu�evi�a - Grguri�a, sitnog plemi�a iz okoline slanog kod Dubrovnika. Petar ili Don Pedro, sin pomorca i trgovca �itom, proslavio se u �panskoj mornarici i dogurao do ranga admirala. Napulj, gde je slu�io u �panskoj floti, bio je centar podsticanja oslobodila�kih pokreta na Balkanu i mesto sticanja mnogih slovinskih ideja. Don Pedro je, me�utim, imao jedan nere�en problem. Njegovo sumnjivo plemstvo nisu priznavali ni u Dubrovniku, a kamoli oholi �panski plemi�i i vicekralj u Napulju. Kao �panskom admiralu, njemu je bilo stalo da poka�e staro i razgranato otmeno plemenito poreklo. Osam Quartieri (�etiri pradede i �etiri prababe) plemstva, i to �isto katoli�kog, bilo je uslov za ulazak nekih od velikih �panskih vite�kih redova. Po�to nije mogao da pribavi autenti�ne dokaze, Ohmu�evi� je �pance po�eo da snabdeva prvo usmenim svedo�anstvima o svom plemenitom poreklu, a zatim fiktivnim rodoslovima i dokumentima. U devetoj deceniji 16. veka prikupio je ve�i broj povelja, rodoslova, grbova i 1594. od Kraljevskog saveta u Napulju kona�no dobio dekret o svom plemstvu i potvrdu la�nih povelja. Godine 1595., kao kruna njegovih dokaza, pojavio se grbovnik sa preko 150 grbova koji dokazuju slavu i mo� nekada�njeg Du�anovog carstva, ali i staro i plemenito poreklo Don Pedra, njegovih rodjaka i predaka. Original ovog grbovnika danas je izgubljen a smatra se da je mogao nastati jo� pre 1595. kada se pojavljuje za sada najstariji prepis grbovnika, poznat kao grbovnikm Koreni�a - Neori�a.

Grb Srpskog carstva

Sadr�aj grbovnika je neobi�an, ali savr�eno odra�ava svu isprepletanost individualnih i porodi�nih motiva Ohmu�evi�a sa politi�kim i duhovnim tendencijama slovinskog pokreta. Sastavlja�u Ohmu�evi�evog grbovnika kao obrazac su poslu�ili tada evropski, zbornici grbova, prvenstveno Wappebuchlein Virgila Solisa iz 1555. godine. Grbovi su bili stilizovani, ne po modi 16. veka, ve� u stilu grbovnika 14. veka, �to svedo�i o bri�ljivo izvedenom falsifikatu. Na to ukazuje i sama naslovna strana: Rodoslovi navi��enih i svetih otaca i vlastiti bilegovi zemalja i svitlih mih plemena cesarstava Ilirskoga... Knjigu je navodno 1330. godine sastavio Stanislav Rub�i�, ban cimerja gospodina cara Stipana Nemanji�a, a prona�ena je me�u starim knjigama librarije mostirovi Svete Gore reda slavnog Bazilija. Tekst na naslovnoj strani dat je i na latinskom, a po strukturi tako�e podse�a na onaj sa naslovne strane Solisovog zbornika. Prema tome, autor grbovnika je tobo�e Stanislav Rub�i�, ban cimerja (titula izmi�ljena po ugledu na glavne herolde: ex-insigniuranum, king of arms itd.) cara Du�ana, a knjiga je prevedena sa ilirskog originala koji je na�en na Svetoj Gori u manastiru misterioznog reda Svetog Vasilija.

Porodi�ni grbovi

Ostalo je sa�uvano desetak kopija Ohmu�evi�evog originala, a Beogradski grbovnik II, izdvaja se me�u njima, osim lepotom, time �to su tekstovi dati isklju�ivo na latinskom. U sadr�aj Beogradskog grbovnika II nalaze se: Sv. Jeronim i lav, Sv. Stefan i car Ilirije, Bogorodica (u polumesecu), papa Grgur Veliki, grbovi cara Stefana Nemanji�a, Makedonije, Ilirije, Bosne, Dalmacije, Hrvatske, Slavonije, Bugarske, Srbije, Ra�ke. Potom, primorske i humske zemlje, kao grbovi kralja Stefana Uro�a, Kotromani�a i Nemanji�a.

Grb Orlovi�a

Tako�e tu su i grbovi porodica: Mrnjav�evi�, Tvrtkovi�, Hrebeljanovi�, Brankovi�, Hrsti�, Kastrioti�, Crnojevi�, Bal�i�, Kosa�i�, Hrvojevi�, Jablani�, �imrakovi�, Ohmu�avi�-Grguri�, Burmazovi�, Kova�i�, Kostanji�, Ka�i�, Vojinovi�, Zvijezdi�, Vladimirovi�, Zlatonosi�, Boga�inovi�-Dobra�inovi�, Kopijevi�, Duka�inovi�, Tasov�i�, Zoranovi�, �ihori�, Novakovi�, Ra�elovi�, �arkovi�, Bilo�evi�, Bosni�, Bisalji�,Matejkovi�, Gru�kovi�, Resi�i�, Dikni�, Obla�i�, Sojmirovi�, Sladojevi�, Kop�i�, Dra�ojevi�, Gojkovi�, Rub�i�, Morovla�i�, Miljenovi�, Dini�i�, Margiti�, Ljubeti�, Sagrijelovi�, Gruba�evi�, Ljubibrati�, Predojevi�, �estokrilovi�, Svilojevi�, Sitni�i�, Re�ierevi�, Sokolovi�, �ihori�-Neori�, Cetini�, �upanovi�, Vukoli�, Vla�i�, Grube�evi�, Gradanovi�, Glavi�, Tomanovi�, �anti�, �dralovi�, Didlovi�, Kraj�inovi�, Kle�i�, �endisalji�, Kre�i�, Mehlini�, Kukre�i�, Tih�inovi�, Tarcarovi�, Hrabrenovi�, Mirilovi�, Bjelavi�, Klupkovi�, Debelji�, Jamometovi�, �i� (�i�i�), Deskojevi�, Alaupovi�, Ugrinovi�, Stankovi�, Sestri�i�, Smokronovi�, Kutlovi�, Parme�ani�, Haleni�, Brzojevi�, Branilovi�, Vili�, Toli�i�, Vukovi�, Te�ev�i�, Vojkovi�-Paliku�a, Martinu�evi�, Knezovi�, Pokraj�i�, Kru�i�evi�, Ba�i�, Hvaokovi�, Bibi�, Masnovi�, Euzebiovi�, Mokrovi�, Pikjelomenovi�, �ubreti�, Kobilovi�, �eljikovi�, Kosovi�, Prelasovi�, Kragujevi�, Bogopankovi�, Ljubkovi�, Sudi�, Ursini�, Krasojevi�, Rajkovi�, Orlovi�, �ubi�, Marulovi�, Divojevi�, Sen�evi�, Musijevi�, Nimi�i�, Frankopanovi�, Benovi�, Bjeloperjevi�, Alini�, Jak�i�, Jugovi�, Jagrotali�, Mihielovi�.

Izbor porodica govori dosta o motivima, istorijskom i duhovnom okru�enju, kao i o vremenu nastanka grbovnika. Tu su srpske kraljevske porodice (Nemanji�i, Mrnjav�evi�i, Kotromani�i, Tvrtkovi�i), velika�ke porodice �ija su imena u 16. i 17. veku bila zapam�ena i poznata (Brankovi�i, Crnojevi�i, Bal�i�i, Kosa�e), sitniji plemi�i i bratstva dalmatinskog zale�a i Bosne (u znatnoj meri je zastupljeno humsko i polji�ko plemstvo), kao i junaci narodnih pesama, �iji je istorijski identitet sumnjiv ili nepostoje�i (Kobili�, Jugovi�, Obla�i�). Ohmu�evi�ev grb je na istaknutom mestu, odmah posle najve�eg plemstva, a u grbovnicima su na uglednim mestima grbovi njegovih ro�aka i predaka. Neke od porodica iz grbovnika bile su dobro poznate u slovinskim krugovima, s obe strane Jadrana, a pojedini Ohmu�evi�evi ro�aci, �iji su grbovi istaknuti, bili su �ivo uklju�eni u pripreme balkanskog ustanka protiv Turaka i obnovu ideje slovinskog kraljevstva.

Starinsko plemstvo

Nije isklju�eno da su se Ohmu�evi�i, kao i druge porodice iz kruga njihovih duhovnih i politi�kih istomi�ljenika, nadali dobitku poseda na Balkanu. Zaista, ko bi u podeli oslobo�enih oblasti - i po proterivanju Turaka - imao vi�e osnova da potra�uje zemlju, od pravih ba�tenika kojima su starinsko plemstvo i nasledna prava priznavali �ak �panski dvor i Rimska kurija?

Nije slu�ajno Don Pedro u svim poveljama i rodoslovima isticao da poreklo vodi od �esara Hrelje, Du�anovog velmo�e (zapam�enog u narodnoj tradiciji kao Relja Krilati), navode�i uz to sve svoje teritorijalne pretenzije koje mu po naslednom pravu pripadaju (grad i zemlju Kostur u Makedoniji, kao i gradove Florin, Novigrad, Prilep, grad Tuhelj u Bosni, Smucku �upu i druge poznate i nepoznate posede). Ugledno mesto, i visoki polo�aj u vojsci koja bi oslobodila porobljeni Balkan, samo bi osna�ili takve pretenzije. Nije te�ko zamisliti Petra Grguri�a-Ohmu�evi�a iz Slanog - koji je sopstvenim zalaganjem postao Don Pedro, gordi plemi�, �panski admiral, vitez reda sv. Jakova - kako sanjari o proterivanju Turaka i o danu kada �e kao zapovednik pobedni�ke vojske, osloboditi svoju zemlju. Ovakve smele i ambiciozne snove sigurno su imali Ohmu�evi�ev sestri� �or�e Dolisti-Tasov�i�, �panski pomorski kapetan, vitez toskanskog reda sv. Stefana i jedan od sto�era slovinskog politi�kog pokreta u Napulju, ili kalu�er Damnjan Ljubibrati�, poverenik srpskog patrijarha Jovana i li�nost za vezu sa Napuljskim zaverenicima.

Li�nim i politi�kim ambicijama ovakvih pojedinaca i porodica upravo mo�emo zahvaliti za ve�i broj prepisa Ohmu�evi�evog grbovnika, od kojih su neki nastali kratko vreme posle originala. Neki grbovnici, nastali su kasnije, za potrebe drugih �lanova porodice Ohmu�evi�, neki opet da bi proslavili kakvu drugu porodicu. Takav je slu�aj i sa Beogradskim grbovnikom II, verovatno nastalim za, danas neznane, potrebe porodice Ohmu�evi� ili neke druge porodice iz grbovnika. Od kraja 16. veka Ohmu�evi�ev grbovnik je �esto precrtavan, menjan, skra�ivan i dopunjavan. Osim Beogradskog grbovnika II, danas su poznati grbovnici iz 17., 18., pa i 19. veka zasnovani na Ohmu�evi�evom zborniku, koji su precrtavali i pre�tampavali u knjigama va�nim za nacionalno bu�enje, kao �to je Stematografija Hristifora �efarovi�a, koja je presudno uticala na nacionalni, duhovni i politi�ki pokret srpskih ustanika po�etkom 19. veka.

Pore�enje ilirskih grbovnika sa autenti�nim arheolo�kim, ofragisti�kim i numizmati�kim srednjovekovnim izvorima pokazuje da ovi grbovnici sadr�e dosta autenti�nih heraldi�kih elemenata. Ipak mnogi grbovi u njima su u potpunosti ili, bar delimi�no, izmi�ljeni. Moglo bi se zaklju�iti da je autor Ohmu�evi�evog grbovnika poznavao dosta autenti�nih grbova, a da je ono �to mu je nedostajalo izmi�ljao, dopunjavao i menjao prema sopstvenom naho�enju. U svakom slu�aju ilirski grbovnici su neizbe�an, a �esto i jedini izvor za rekonstrukciju pojedinih grbova. Njihova je vrednost �to sadr�e boje, koje se ne mogu rekonstruisati na osnovu novca, pe�ata, reljefa i drugih spomenika. Ilirska heraldika je sa�uvala, uobli�ila i standardizovala srednjevekovnu heraldi�ku gra�u, oblikuju�i grbove i pohranjuju�i ih u grbovnike, kao retke i dragocene biljke u herbarijume za naredna pokoljenja.

----------- Dopuna: 17 Jun 2012 18:03 ---------

TASOV�I�EV GRBOVNIK

Tasov�i�ev grbovnik je do skoro u nauci bio potpuno nepoznat. �uva se u Muzeju primenjene umetnosti u Beogradu. Muzej ga je 1986. preko antikvarnice Orfelin, otkupio od naslednika �uvenog kolekcionara Joce Vuji�a (1863-1934) iz Sente. Na prvoj strani je i pe�at Vuji�eve biblioteke. Na koricama i na prvoj strani grbovnika ima jo� zanimljivih podataka o istoriji ovog rukopisa. Na unutarnjoj strani korica prilepljen je ex libris listi�, s grbom i imenom prethodnog vlasnika, Gustava Emiha od Emke u Ma�arskoj (Gustav emich de Em�ke). Na prvoj strani su tri rukopisne zabele�ke na holandskom koje otkrivaju jo� pone�to o istoriji ovog heraldi�kog zbornika. U prvoj bele�ci, nepoznati holandski vlasnik (ako to nije bio sam Emih, �to je malo verovatno) saop�tava da je grbovnik za njega kupio izvesni P. Bek (P. Beck) u Enhejzenu (Enckhuitzen) 1849. godine, za 1,13 guldena. U drugoj bele�ci, istim rukopisom, sumarno se opisuje grbovnik, a napominje se i da mesta pisana olovkom, tu i tamo, poti�u s kraja XVII ili po�etka XVIII stolje�a (�to je, kako �emo videti, pogre�na datacija). U tre�oj zabele�ci vlasnik priznaje da mu ni nakon vi�e od deset godina nije jasno kakav je grbovnik u pitanju. Zna se, prema tome, da je grbovnik kupljen 1849. u Enkhejzenu u Holandiji, i da ga je vlasnik (koji pi�e na holandskom) posedovao vi�e od deset godina. Potom se, posle 1867 - sude�i po grbu na ex libris - pojavljuje u biblioteci Gustava Emiha od Emke u Ma�arskoj, da bi kona�no stigao u Vuji�evu zbirku u Senti. Prava iznena�enja, me�utim, nalaze se izme�u usjajenih ko�nih korica ovog heraldi�kog zbornika.

Grb Kotromani�a

Grbovnik je crtan na hartiji formata 23x19 cm i ukori�en u svetlu ko�u. Sadr�i 173 lista, a od toga su prvih sedam i poslednjih �est nepaginirani. Paginacija po�inje sa listom 3, arapskim brojevima u gornjem desnom uglu. Analiza vodenih �igova pokazuje dve vrste papira: prvih sedam i poslednjih �est listova ne�to su deblji, s grbom Bazela, ljiljanovom krunom i inicijalima NCH / M, ostali listovi, na kojima su crtani grbovi su tanji, s ljiljanovom krunom, grozdom i inicijalima AF. Obe vrste papira datirane su u razdoblje 1595-1615.

Grbovi su crtani samo na desnoj strani, uglavnom olovkom, a neki su preko olovke iscrtani sepija tu�em. Samo je na grbovima Kotromani�a, Nemanji�a i Vojinovi�a delimi�no zapo�eto bojenje vodenom bojom, ali �ak ni to nije zavr�eno. Umetnik je bio veoma ve�t crta� i, za heraldi�ku umetnost, velika je �teta �to posao nije priveo kraju. Ova okolnost, me�utim, ima i svoju dobru stranu jer nam otkriva poreklo samog autora. Umetnik je, naime, olovkom sebi ozna�avao �ifre boja za kasnije islikavanje grbovnika, i te zabele�ke bi posle bojenja sigurno bile izbrisane. Uglavnom su to samo slovne skra�enice, ali ponegde je napisana i cela re�, i to pisanom goticom, na holandskom XVI / XVII veka!

Grb Nemanji�a

Sadr�aj grbovnika je u potpunosti istovetan sa hipoteti�kim rekonstruisanim Ohmu�evi�evi�evim originalom. Jedino na po�etku nedostaje naslovna strana, sadr�aj, kao i prve dve slike: Sv. Jeronim i lav i sv. Stefan i car Ilirije. Kao �to je re�eno, rukopis po�inje od lista br. 3 na kom je Bogorodica u polumesecu. Odsustvo naslovne slike i sadr�aja jo� se i mo�e razumeti. Holandski umetnik bio je zadu�en za crtanje, a pisanje teksta, pogotovo na njemu �udnom ilirskom jeziku, ostavio je nekom drugom. Otud onih sedam praznih listova na po�etku: taman dovoljno za naslov i sadr�aje �irilicom i latinicom, kao i za dve slike koje nedostaju. Ni u samom grbovniku umetnik nije pisao imena, niti je iscrtavao kartu�e. I ovo je logi�no: prvo se napi�e tekst, a onda se crtaju kartu�e, kako ne bi bile tesne ili prevelike. Jedino su nejasni motivi zbog kojih nije naslikao sv. Jeronima i sv. Stefana. Mo�da je, jednostavno, te slo�enije kompozicije ostavio za kraj? Od lista br. 3 ni�u se slike i grbovi uobi�ajnim redosledom: papa Grgur (4), grb cara Du�ana s ordenom sv. Stefana (5), zemaljski grbovi (6-15), grb kralja Uro�a (16), Kotromani�i (17), Nemanji�i (18) itd.. sve do Jagrosali�a na listu 157. Grb Cetinjani�a je na svom mestu (78) i to neobi�no stilizovan (kao i u Londonskom grbovniku), s repom i orlovim �aporcima koji izviruju iza �tita. U grbovniku su ipak, gotovo na svakoj strani - u dnu, levo - napisana prezimena vlasnika grbova (uglavnom �irilicom, a na vi�e mesta �irilicom i latinicom). S obzirom na to da je u pitanju moderna srpska ortografija, mo�emo pretpostaviti da je ove legende pisao sam Joca Vuji�, ili neko u njegovoj biblioteci. Prilikom identifikacije porodica, kao i u pisanju samih prezimena ima nekih gre�aka.

Grb Tasov�i�a

Na poslednja dva paginirana lista (158 i 159) nalazi se heraldi�ka poslastica. Tu su grbovi koji otkrivaju identitet naru�ioca grbovnika i vreme nastanka zbornika. Na listu 158 nacrtan je kompozitni grb s tri �lema, �elenkom i lambrekinima. �tit je kvadriran, a u prvom kvartiru je grb Tasov�i�a, u drugom Ohmu�evi�a, u tre�em �ihori�a, a u �etvrtom Boga�inovi�a-Dobra�inovi�a, svi poznati iz ilirskih grbovnika. U sredini je unutra�nji �tit u obliku lozan�a (romba, �to je oznaka �enskih grbova), sa grbom Bal�i�a. �elenke su posebno rasko�ne: na srednjoj je medved s perjanicom, koji u �apama dr�i slomljeni ma� (s bal�akom u obliku ocila!). Medved je ina�e prikazan u grbu Tasov�i�a kao i u njihovoj �elenci, ali bez slomljenog ma�a. Heraldi�ka desna �elenka (s posmatra�eve leve strane) predstavlja o�igledno Ohmu�evi�e: crno-zlatna krila - na desnom je grana, dok je, za ovu priliku, na levom grb Bal�i�a u lozan�u. Izme�u krila je kula, a na njoj �dral koji dr�i kamen i tako simbolizuje budnost. Na levoj �elenci je krunisani orao iz grba �ihori�a. Jednostavnim heraldi�kim �itanjem rasporeda kvartira grba dolazi se do zaklju�ka da je grb pripadao armigeru kome je deda s o�eve strane bio Tasov�i�, baba �ihori�, a s maj�ine strane deda Ohmu�evi�, a baba Boga�inovi� Dobra�inovi�. To bi mogli biti samo sestri�i don Pedra Ohmu�evi�a: �or�e, Stefan i fra Nikola Tasov�i�. Njihov otac je bio Nikola Doli�te Tasov�i�, a majka Rada Ohmu�evi� (�erka Ivelja Ohmu�evi�a i Jelene Boga�inovi�). Interesantno je da �itanjem grba saznajemo da je majka Nikole Doli�te Tasov�i�a bila od �ihori�a. Grb Bal�i�a u lozan�u, u sredi�tu �tita, ozna�ava geneolo�ku pretenziju na jednu od naj�uvenijih tobo�njih pramajki Tasov�i�a i Ohmu�evi�a: Vidosavu Bal�i� - navodnu �enu mitskog rodona�elnika Ohmu�evi�a - Relje od Kostura.

Najmanje je verovatno da je vlasnik grba s lista 158 bio fra Nikola. Pre �e biti da je to jedan od mla�e bra�e, istaknutih i proslavljenih �panskih pomoraca. �or�e Doli�te Tasov�i� bio je, kao i njegov ujak don Pedro, �panski kapetan, kasnije i admiral, a jo� osamdesetih godina XVI veka tra�io je potvrdu svojih plemi�kih zvanja i poseda, �to mu je bilo i priznato. Po�etkom XVII veka bio je vrlo aktivan u antiturskoj delatnosti napuljskog dvora; vitez reda svetog Jakova postao je 1623, a umro je 1625. �or�e je jo� pre 1584. bio primljen u red toskanskih vitezova sv. Stefana, a tog znaka na ovom grbu nema. Ostaje, prema tome, Stefan Doli�te Tasov�i� - naj�uveniji don Pedrov sestri�. Stefan je, kao kapetan broda Blagovesti, u sastavu Levantske eskadrile, u�estvovao u pohodu �panske armade protiv Engleske 1588. Njegov, u borbama te�ko o�te�en brod bio je jedan od onih koji su nazad u �paniju plovili du�im i te�im putem oko Britanije i koji su se pod olujnim vetrovima Atlantika razbijali o irsko stenje. Stefan je, me�utim, pre�ivio i kasnije je i sam postao �panski admiral i vitez reda sv. Jakova. Jo� iste godine, me�utim, nesre�no je skon�ao u brodolomu kod azorskog ostrva Tersiera. Mo�e se, dakle, s dosta osnova pretpostaviti da je grb na 158. listu upravo Stefanov, i to iz vremena pre nego �to je postao vitez reda sv. Jakova. Ako se uzme u obzir da je njegov li�ni grb na istaknutom mestu u grbovniku, odmah posle redovnog sadr�aja, opravdan je zaklju�ak da je grbovnik i ra�en za Stefana Doli�te Tasov�i�a, pa ovom zborniku pristaje ime, naziv Tasov�i�ev grbovnik. U svetlu isprepletanih �pansko-holandskih odnosa u XVI veku, nije nimalo neobi�no da je grbovnik radio jedan holandski umetnik za istaknutog �panskog pomorskog kapetana, kao ni to da je rukopis kupljen u poznatom pomorskom gradi�u Enhejzenu.

Grb don Pedra Ohmu�evi�a

Grb na 159. listu jo� je zanimljiviji: ima tako�e tri �lema, razbokorele �elenke i bogate lambrekine. Sam �tit je kvadriran: u prvom kvartiru je grb Ohmu�evi�a, u drugom Boga�inovi�a-Dobra�inovi�a, u tre�em �ihori�a, a u �etvrtom Kostanji�a. Unutra�nji �tit je rascepljen: desno je predstavljena tvr�ava sa tri kule, a levo grb Bal�i�a. Tvr�ava s kulama prili�no je zagonetna, ali se mo�e pretpostaviti da je to grb mitskog rodona�elnika Ohmu�evi�a, Relje od Kastorije, �to bi objasnilo pojavu ovog motiva u sredi�njem grbu uz Bal�i�a, kao i u �elenci. Tvr�ava s tri kule, naravno, poznati je grb Pavlovi�a-Jablani�a, ali je u ilirskoj heraldici ona zlatna na crvenom polju, uz tri zlatna ljiljana (a u �elenci crvena). U �elenci grba Stefana Tasov�i�a na listu 158 - sude�i po zabele�kama holandskog crta�a - tvr�ava je crna, dok je u grbu na listu 159 ona ljubi�asta (violet), kako na �elenci tako i u unutra�njem �titu, a u sva tri slu�aja je bez krinova, pa je jasno da to nije grb Jablani�a. Zanimljivo je da je �elenka sa tvr�avom i �dralovi prikazana i na jednom zagonetnom drvenom pe�atu Ohmu�evi�a koji je jo� 1904. objavio Vid Vuleti� Vukasovi�. U sredi�njoj �elenci grba na listu 159 ra�irila su se zlatno-crna krila sa grbom Ohmu�evi�a: na desnom je okresana grana, a na levom grb Bal�i�a u lozan�u. Izme�u krila je spomenuta tvr�ava sa tri kule iznad koje stoji �dral sa kamenom. Desna �elenka je krunisani polulav iz grba Boga�inovi�a-Dobra�inovi�a, a leva - jednorog iz grba Kostanji�a. Ispod �tita izviruju kraci karakteristi�nog crvenog krsta, ordena svetog Jakova (Santiago de la Espada). Koji je to nosilac ordena sv. Jakova imao sa o�eve strane dedu Ohmu�evi�a i babu od �ihori�a, a sa maj�ine dedu Boga�inovi�a-Dobra�inovi�a i babu od Kostanji�a? Ovu zagonetku je lako re�iti. To je mogao biti samo don Pedro Ohmu�evi� li�no i niko drugi! Otac mu je bio Ivelja Ohmu�evi� (od Ivana Ohmu�evi�a i Rade �ihori�), a majka Jelena Boga�inovi� (Od Nikole Boga�inovi�a i Marine Kostanji�). Orden sv. Jakova don Pedro je dobio 2. marta 1596. To je ujedno i terminus post quem za nastanak Tasov�i�evog grbovnika. Kao �to je re�eno, moglo bi se pretpostaviti da je Tasov�i�ev grbovnik nastao jo� za vreme don Pedrovog �ivota, zna�i izme�u marta 1596. i 1599, dakle pre nego �to je Stefan Doli�te Tasov�i� postao admiral. Vreme nastanka hartije ide u prilog ovakvom datiranju. Ako je ipak �or�e bio naru�ilac grbovnika, onda je rukopis nastao izme�u 1596. i 1623, s tim �to vodeni znaci ukazuju na poslednje godine XVI i prvu deceniju XVII veka.

Grb na listu 159 veoma je zna�ajan, ne samo zbog toga �to se kona�no upoznajemo sa li�nim zanimanjem Petra Ohmu�evi�a, klju�ne li�nosti ilirske heraldike, ve� i zato �to nam otkriva najstariji sloj ilirskih grbovnika. Naime, mo�e se osnovano zaklju�iti da je Tasov�i�ev grbovnik dobrim delom ra�en prema don Pedrovom izgubljenom portografu. �to je prirodnije nego da sestri�, saborac i naslednik, koristi ujakov zbornik kao heraldi�ki izvor?

Okolnosti nastanka Tasov�i�evog grbovnika ipak nisu sasvim jasne. Ovu, ionako zamr�enu, pri�u dodatno komplikuju najnoviji podaci o malo poznatom Berlinskom grbovniku: na poslednja dva lista (158 i 159) tog heraldi�kog zbornika �epure se, u punom sjaju i boji, grbovi Tasov�i�a i don Pedra Ohmu�evi�a, do u detalj istovetni s onim iz Tasov�i�evog zbornika!

Koreni Srpske heraldike:
[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

----------- Dopuna: 18 Jun 2012 14:42 ---------

Grbovi Srpskih srednjevekovnih vladarskih porodica dati po azbu�nom redu uz kratak opis:

Alaupovi�

U Vukoslavi�evom grbovniku iz 1700. godine (�uva se kod porodice Boreli u Beogradu) nalazi se popis nekih plemi�kih porodica iz Bosne koje su do�ivele 1463., ali su i nadalje ostale u Bosni. Me�u njima spominje se porodica Alaupovi�a. Prema tome Alaupovi�i su staro bosansko plemstvo. U poveljama bana Stefana II Kotromani�a iz godine 1331. spominje se �elnik Hlap iz Usore. Njegov sin Pribislav �laponik se spominje na povelji istog bana godine 1345. (Glasnik Zemaljskog muzeja 1906. stranica 437.). Da li su oni �lanovi porodice Alaupovi�a?

Baki�

U selu Donji Baki�i kod Olova nalazi se veliki spomenik na kome se vidi �tit sa vu�jom glavom. (Glasnik Zemaljskog muzeja 1889. strana 74).

Bal�i�

Osniva� dinastije Bal�i�a, zetski vlastelin, Bal�a I, �iveo je u 13. veku. Slavu porodice Bal�i�a proneli su Bal�ini sinovi: Stracimir, �uro I i Bal�a II. Spominju se u dokumentima iz 1360. godine, kao gospodari Zete i severne Albanije. Bili su slo�ni i pro�irili su svoju vlast prema severu i zauzeli su Prizren (1372.) i prema Dubrovniku. S njihovom smr�u prestaje mo� Bal�i�a. Stracimirov sin, �uro II, nije bio u stanju da o�uva ba�tinu, jer je imao sna�ne protivnike: Turke, koji su se nakon pobede na reci Marici 1371. sna�no u�vrstili na Balkanu i Mle�ane, koji su �eleli zagospodariti na jugo - isto�nim obalama Jadranskog mora. Slabost �ure I koriste Crnojevi�i, gospodari Crne Gore i bosanski ban Tvrtko I, koji preuzima Konavle. �uro Bal�i� je umro 1378. Bio je zet srpskog kralja Vuka�ina. Njegov naslednik Bal�a III, vodi bezuspe�ne borbe s Turcima. Poginuo je u borbi protiv Turaka 13.09.1385. S njim izumire dinastija Bal�i�a, gospodara Zete. Po pravu nasledstva Zeta je priklju�ena Srbiji kneza Lazara Hrebeljanovi�a.

Bibi�

U Koreni� - Neori�evom grbovniku stoji da plemi�ka porodica Bibi� poti�e od Midenog brda u zagorju. Drugih podataka nema.

Bjeloperovi�

U grbu ove plemi�ke porodice vidi se krilo s belim perjem, dakle grb koji obja�njava ime plemi�ke porodice. Grb Bijeloperovi�a nalazi se u ilirskim grbovnicima (u Korjeni� - Neori�evom u Zagrebu, u Skorojevi�evom u Be�u). O plemi�koj porodici Bjeloperovi�a nema podataka.

Bilo�evi�

U Korjeni� - Neori�evom grbovniku, napominje se da plemenita porodica Bilo�evi� poti�e od Mostara. U jednoj povelji iz godine 1395. nalazi se potpis kneza Stipca Bilo�evi�a od Usore.

Bisalji�

Grb ove plemi�ke porodice, nalazi se u svim ilirskim grbovnicima. O ovoj plemi�koj porodici nema podataka, osim �to se u Korjeni� - Neori�evom grbovniku spominje da poti�u iz Duvna.

Boga�inovi�

Boga�inovi�i se jo� zovu i Dobra�inovi�i. Imali su svoje posede u okolini Nik�i�a. Bili su u srodstvu sa Ohmu�evi�ima i kao takvi ulaze u njihov (tj. Fojni�ki) grbovnik. Grb Boga�inovi�a se nalazi u Korjeni� - Neori�evom grbovniku.

Bogopankovi�

Grb plemi�ke porodice Bogopankovi� nalazi se u grbovniku Korjeni� - Neori� i u grbovniku �to se �uva u Muzeju primenjene umetnosti u Beogradu. Vlah Opankovi� (Bogopankovi�) spominje se u narodnoj pesmi u vezi sa Reljom Krilaticom (Ohmu�evi�).

Bosna

Grb Bosne je slo�en od dva grba: od grba Bosne kakav je izradio Ulrih Rihental u svom grbovniku ra�enom izme�u 1414. - 1418. i od grba Ilirije sastavljenog krajem 16. veka po zamisli Dubrova�kih ilira. Sa ovakvom kombinacijom oni su hteli re�i da je srce Ilirije u Bosni. Ovaj ilirski grb Bosne, nije sli�an grbu Bosne iz doba bosanskih kraljeva: plavo polje sa zlatnom krunom od ljiljana. Ovaj grb Bosne odaje da Fojni�ki grbovnik nije sastavljen 1340. nego da poti�e iz vremena ilirskog pokreta u Dubrovniku, dakle krajem 16. veka.

Bosni�

Grb plemi�ke porodice Bosni�, nalazi se u svim ilirskim grbovnicima. Bosni�i su preselili u Ugarsku. Tamo su uklju�eni u Ugarsko plemstvo. Grb koji su dobili u Ugarskoj ne sla�e se sa ovim. Dr. A. Solovjev - * Prilozi za ilirsku i bosansku heraldiku * u Glasniku Zemaljskog muzeja u Sarajevu (Arheologija). Nova serija sveska IX (1954.), str. 93.

Branilovi�

Grb ove plemi�ke porodice nalazi se u svim ilirskim grbovnicima. Poti�u iz Risve. Drugih podataka nema.

Brankovi�

U vreme Stefana De�anskog (1322. - 1331.) �iveo je vojvoda Mladen; mo�da potomak Nemanjinog sina Vukana. Njegov sin Branko Mladenovi� bio je namesnik cara Du�ana u Ohridu. Njegovi sinovi Vuk, �uro i Roman zovu se Brankovi�i. Vuk Brankovi�, zet kneza Lazara pogibe s njim na Kosovu 1389. Opevan je u narodnoj pesmi. Vukov brat �uro I spominje se u vezi s bitkom kod Angore 1402. �uro nasle�uje zaostav�tinu despota Stefana Lazarevi�a svoga ujaka. Vodi borbe i s Turcima i s Ugrima. Od godine 1427. do 1430. zida Smederevo, novu prestonicu Srbije. Umire 1456., nakon �to je Beograd oslobo�en od turske opsade. �uru I nasledio je despot Lazar, otac bosanske kraljice Mare, �ene Stefana Toma�evi�a ven�an, 1.IV.1459. krunisan, 1461.

Brzojevi�

U grbu ove plemi�ke porodice nalazi se riba, i prema poslovici "brz ko riba" ovaj znak ozna�ava jednu vrlinu ove plemi�ke porodice. U Korjeni� - Neori�evom grbovniku stoji da ova porodica poti�e iz Rogoznice kraj Omi�a. Drugih podataka nema.

Bugarska

Lav se javlja na bugarskim novcaima od vremena cara Ivana �i�mana (1271. - 1393.). Pored lava na novcima se javlja i orao, i tako lav prestaje biti jedinstveni dr�avni grb za Bugarsku do kraja 16. veka. S pojavom ilirskih grbova, me�u kojima ovaj fojni�ki grbovnik zauzima va�no mesto, javlja se i grb Bugarske s lavom, jer i Bugarska ulazi u sferu ilirskog pokreta.

Burmasovi�

U okolini Stoca u Hercegovini postoji od 1400. godine pastirska op�tina Burmasovi�i. U Korjeni� - Neori�evom grbovniku navodi se da su Burmasovi�i iz Podbilja kraj Imotskog.

----------- Dopuna: 19 Jun 2012 14:13 ---------

Vili�

U grbovniku Korjeni� - Neori� stoji da plemi�ka porodica Vili� poti�e iz Gornjeg Vakufa u Bosni. U okolini Gornjeg Vakufa nalazi se mesto zvano Vili�a Vrelo. Drugih podataka nema.

Vladimirovi�

�lanovi ove velika�ke porodice obavljali su visoke slu�be na dvoru bosanskih vladara. Vladimirovi� Radoslav je uz kralja Stefana Ostoji�a. Vladimirovi� Jurko je na dvoru Tvrtka II. Vladimirovi� Radivoj je sudija na dvoru kralja Stefana Toma�a. Vladimirovi� Vladoje potpisuje povelje kralja Stefana Toma�evi�a.

Vlasi�

U vezi sa grbom plemi�ke porodice Vlasi� A. Solovjev donosi bele�ku prema kojoj bi Vla�i�i i Nemanji�i bili jedno pleme. (A. Solovjev *Postanak ilirske heraldike i porodica Ohmu�evi�* u Glasniku Skopskog nau�nog dru�tva, XII (1932), str. 98).

Vlatkovi�

Grb Vlatkovi�a, porodice iz zapadne hercegovine je poznat samo na osnovu sfragisti�kih izvora. Sa�uvano je pet pe�ata sa originalnih isprava i priznanica porodice. Na svim pe�atima je isti grb. Pe�a�ki �tit, tar�a, sa tri kose pruge. Nad �titom je duboki �lem sa �elenkom u vidu perjanice. Pla�t se na krajevima pretvara u ukrasnu vre�u. Kako je rekonstrukcija izvr�ena sa pe�ata, o bojama grba se mo�e samo naga�ati. Jedino �to se mo�e sa velikom verovatno�om zaklju�iti je da je grb Vlatkovi�a bio shodno heraldi�kim pravilima sa�injen od elemenata obojenih bojom (tamno) i metalom (svetlo). Tako da je i ova rekonstrukcija data u neutralnoj svetloj i tamnoj boji. (Rodoslovne tablice i grbovi srpskih dinastija i vlastele).

Vojinovi�

U slu�bi cara Du�ana Silnog (1331. - 1355.) slede�ih pet porodica su zauzimale ugledne polo�aje: Mrnjav�evi�i, Brankovi�i, Hrebeljanovi�i, Bal�i�i u Zeti i Vojinovi�i u jednom delu Huma. Ime porodice poti�e od Vojina. Njegovi sinovi Vojislav i Toma "su gotovo uvek stajali uz Stefana Nemanju" pi�e Mavro Orbini u svojoj knjizi *Kraljevstvo Slovena*. Tomin sin Nikola nazvan po imenu svoga oca Altomanovi� skupa sa svojim stricem Vojislavom, vode plja�ka�ki rat protiv Dubrovnika po�ev�i od 1358. pa nadalje. Nikola Altomanovi� (Vojinovi�) knez U�i�ki, nekada naprasit i silan, zavr�io je bedno svoj �ivot, zarobljen i oslepljen 1373. S njim izumire loza Vojinovi�a. Njihov grb koji donosi Orbini, je identi�an sa grbom u ovom obliku.

Vojkovi�

Na povelji bosanskog bana Stefana II Kotromani�a iz godine 1322. me�u bosanskim velika�ima nalazi se vojvoda Vojko od Usore. (Glasnik Zemaljskog muzeja, XIII (1906.), str. 403). Posle 1463. porodica Vojkovi�a je prebegla u �ibenik.

Vrani�i�

Grb plemi�ke porodice Vrani�i�, nalazi se samo u Fojni�kom grbovniku. Nema podataka u vezi sa ovom plemi�kom porodicom.

Vukoti�

Knez Vukac Vukoti� nalazi se me�u velmo�ama na povelji kralja Tvrtka II iz godine 1419. (Miklo�i�, Monumenta serbica, 291 - 294).

Vukovi�

Plemi�ka porodica Vukovi�a poti�e od Vlatka Vukovi�a, sina Vuka Kosa�e. Vlatko Vukovi� predvodi bosanske �ete na Kosovu 1389. Njegov brat Hrana Vukovi�, veliki vojvoda bosanski, umro je 1432. Od Hrane Vukovi�a poti�e poznati Sandalj Hrani�, veliki vojvoda bosanski. Umro 1435. Brat Sandalja Hrani�a zvao se Vukac Hrani� (+ 1432.). Sin Vukca Hrani�a je poznati Stefan Vuk�i�, herceg Svetog Save. Po ovom imenu "herceg" nazvana je pokrajina kojom je on upravljao "hercegovina". Katarina Kosa�a - Vuk�i�, �erka Stefana Vuk�i�a, udala se za bosanskog kralja Stefana Toma�a. Ona je poslednja bosanska kraljica.

----------- Dopuna: 21 Jun 2012 17:18 ---------

GLUM�I�

U vezi s ovim grbom treba napomenuti da se on u svim ilirskim grbovnicima pripisuje plemi�koj porodici Glavi�, jedino se u Fojni�kom grbovniku pripisuje porodici Glum�i�. Porodica Glum�i� je u vreme sastavljanja ovog grbovnika imala ugledne �lanove u franjeva�kom redu u Bosni. Ovu zamenu obja�njava A. Solovjev u svojoj studiji �Postanak ilirske heraldike i porodica Ohmu�evi� u Glasniku Skopskog nau�nog dru�tva XII. (1932.), str. 103.

GOJKOVI�

Grb plemi�ke porodice Gojkovi�, nalazi se u svim ilirskim grbovnicima. Bli�ih podataka o ovoj plemi�koj porodici nema.

GRADANOVI�I

Ime ove plemi�ke porodice nalazi se u svim ilirskim grbovnicima. U Korjeni� � Neori�evom grbovniku napominje se da porodica Gradanovi� poti�e iz Kozice nedaleko od reke Cetine.

GRUB�EVI�

Grb plemi�ke porodice Grub�evi� nalazi se u svim ilirskim grbovnicima. Mesto odakle poti�e ova porodica ne zna se ta�no. Prema Korjeni� � Neori�evom grbovniku oni poti�u iz �itluka kraj Mostara. Godine 1463. spominje se Bo�idar Grub�evi� (Miklo�i�, Monumenta serbica, 506). Postoji mogu�ost da je ovo grb Vuka Bani�a � Kotromani�a nazvanog Grub�evi�, unuka kralja Tvrtka I koji je �iveo u progonstvu u Dubrovniku sedam godina. Na ovom grbu vide se boje Dubrovnika. O Vuku Bani�u � Kotromani�u (Grub�evi�u) pisao je Dr. �iro Truhelka u glasniku Zemaljksog muzeja, 1915. str. 359 � 363.

GRUBI�EVI�

Uz grb ove plemi�ke porodice nalazi u Korjeni� � Neori�evu grbovniku slede�a napomena: �od razli�itih mesta. Od ovoga su plemena Grubissichi na Makarskoj, knezovi od starine�. Da li ovi �knezovi od starine� poti�u od Grubi�e peharnika �ije se ime nalazi me�u �brljarima� bana Matije Ninoslava iz godine 1234. Zanimljiva su imena tih �brljara�: Ugrin, Radonja, Grdomil, Semijum, Pur�a, Grubi�a, Bjelhan. Grubi�evi� (Grubi�i�, Grube�i�) su se preselili u Mletke i dobili su velika priznanja za svoje zasluge.

GRUPKOVI�

Godine 1430. spominje se �upan Grupko u Dra�evici. Njega mole Dubrov�ani da dopusti svojim ljudima da stupe u slu�bu u Dubrovniku. U periodu izme�u 1450. � 1470. upravlja �upom knez Radi� Grupkovi�.

----------- Dopuna: 21 Jun 2012 17:42 ---------

DALMACIJA

Grb Dalmacije javlja se po prvi put u grbovniku Ulricha Richentala sastavljenom u razdoblju izme�u 1414. i 1418. godine. Iz ovog grbovnika preuzeo ga je 1483. Konrad Gr�nenberg u svoj grbovnik. Objavljen je zatim 1555. u grbovniku Vergila Solisa, a 1575. u Kosmografiji Sebastijana M�nstera. Preko ovih grbovnika pre�ao je grb Dalmacije u ilirske grbovnike ra�ene krajem 16. veka, me�u koje se ubraja i ovaj Fojni�ki. Simbolika grba Dalmacije nije opisana, ali se misli da tri okrunjene glave ozna�avaju pobedu nad gusarima.

DEBELjI�

U Korjeni� � Neori�evom grbovniku stoji da ova plemi�ka porodica Debelji� poti�e iz Lazari�ja u Srbiji. U narodnoj pesmi spominje se junak Novak Debelji�. ( A. Solovjev �Postanak ilirske heraldike i porodica Ohmu�evi� u glasniku Skopskog nau�nog dru�tva XII ( 1032. ) str. 97.).

DEBELjI�

Za Debelji�e se ka�e u Korjeni� � Neori�evom grbovniku da poti�u iz Lazarevi�a u Srbiji kao i Obla�i�i. Aleksandar Solovjev zna za Novaka Debelji�a, junaka narodne pesme o kojem govore Vran�i� i Gerlah u svojim putopisima ( � Postanak ilirske heraldike i porodica �Ohmu�evi� u Glasniku Skopskog nau�nog dru�tva XII ( 1932. ) stranica 98. ).

DESKOJEVI�

Grb plemi�ke porodice Deskojevi� nalazi se u svim ilirskim grbovnicima. Bli�ih podataka nema.

DIDLOVI�

Grb porodice Didlovi� se nalazi u Korjeni� � Neori�evom grbovnikui u ostalim ilirskim grbovnicima. O plemi�koj porodici Didlovi�a nema podataka. Sude�i po heraldi�kim elementima izra�enim na �titu moglo bi se re�i da su Didlovi�i iz Ra�ke.

DINjI�I�

Velmo�e Dinji�i�i imali su posede u isto�noj Bosni oko Srebrenice. Od ove plemi�ke porodice spominju se u bosanskim poveljama od 1399. do 1421. ovi velika�i: Dinji�i� Kova� uz kralja Ostoju. Dinji�i� Dragi�a kao knez od Podrinja uz kralja Stefana Tomu i Tvrtka II. Dinji�i� Vladislav uz kralja Tvrtka II. Posljednji od roda Dinji�i�a spominje se godine 1442. Kova� Dinji�i� na �elu 600 do 700 konjanika u obrani Bosne. Njegovi potomci nazivaju se Kova�evi�i.

DINjI�

Grb plemi�ke porodice Dinji� (Deignich), nalazi se u ilirskim grbovnicima, ali nema bli�ih podataka odakle su i kakave su slu�be vr�ili.

DJENDISALjI�

Grb Djendisalji�a nalazi se u ilirskim grbovnicima, ali bli�ih podataka o toj plemi�koj porodici nema.

DOBRIJEVI�

Plemi�ka porodica Dobrijevi� nalazi se samo u Fojni�kom grbovniku. O plemi�koj porodici Dobrijevi� nema podataka, ali se na povelji bana Stefana Kotromanji�a iz godine 1332. spominje Vlatko Dobrovojevi�.

DRA�OJEVI�

Milutin Dra�ojevi�, prvi �lan plemi�ke porodice Dra�ojevi�a, spominje se godine 1332. uz bosanskog bana Stefana Kotromani�a, a godine 1334. uz Stefana Nemanji�a. Sin Miltjena �upan Sanko je osniva� pl. porodice Sankovi�a koji se nazivaju tako�e i Sen�evi� (vidi �lanak Konst. Jere�eka �Vlastela humska na natpisu u Veli�anima� u glasniku Zemaljskog muzeja, 1892. str. 279 � 285. ).

DUKA�INOVI�

Duka�inovi� (Duka�ini) veoma je ugledna albanska porodica iz plemena Mirdita. Nakom smrti Bal�e II. Bal�i�a, preuzimaju vode�a mesta u Gornjoj Zeti, gde imaju posede. Iz ove porodice spominje se Pavao Dukodini ( +1467.). Vojisava, k�erka Skenderbega, �ura�a Kastrioti�a udata je za Luku Duka�ini. Nakon pada Albanije, Duka�ini odlaze u Mletke. Studiju � o Duka�inima � napisao je I.Bo�i� u Zborniku Filozofskog fakulteta u Beogradu VIII. �1 (1964.).

----------- Dopuna: 21 Jun 2012 18:09 ---------

EKLI�I�

Grb plemi�ke porodice Ekli�i� nalazi se samo u Fojni�kom grbovniku. Drugih podataka o ovoj plemi�koj porodice nema.

ENZEBLOVI�

Grb plemi�ke porodice Enzeblovi� (kod Korjeni� � Neori�a Enzebinovi�) nalazi se u svim ilirskim grbovnicima. Plemi�ka porodica Enzeblovi� je starinom iz Grahova.

----------- Dopuna: 21 Jun 2012 18:18 ---------

�ARKOJEVI�

Prema Korjeni� � Neori�evom grbovniku plemi�ka porodica �arkojevi�a poti�e iz Za�abljaka. Mavro Orbin u svojoj knjizi �Kraljevstvo Slovena� spominje Mrk�u �arkojevi�a, vlastelina u pratnji kneza Lazara Hrebljanovi�a i da je plemi�ka porodica �arkovi�a imala posede na u��u reke Bojane.

�DRALOVI�

Uz grb ove plemi�ke porodice stoji u Korjeni� � Neori�evom grbovniku napomena da �ralovi�i poti�u iz Sutjeske. U narodnoj pesmi se spomnje �prokleta kula �dralovi�a� u bugojanskom polju.

�UPANOVI�

Za ovu plemi�ku porodicu stoji u Korjeni� � Neori�evom, zborniku da poti�e iz �upanjca na Duvnu. Ohmu�evi�i se pozivaju na ovu porodicu kao na svoje srodnike.

----------- Dopuna: 21 Jun 2012 18:33 ---------

ZAJEDNI�KI (SLO�ENI) GRB

A = Makedonija
B = Slavonija
C = Bosna
D = Bugarska
E = Dalmacija
F = Srbija
J = Nemanji�
G = Hrvatska
H = Ra�ka
K = Kotromani�
I = Primorje

ZLATONOSOVI�

Nakon smrti kralja Tvrtka I (1377. � 1391.) osamostaljuju se bosanski feudalci i postaju baroni. Me�u bosanske barone spadaju bra�a Vuka�in i Vukmir Zlatonosovi�. Njihova oblast se prostire izme�u Spre�e i Drine. Oni se pominju iz kralja Stefana Ostoju, Stefana Tvrtka II i Stefana Ostoji�a kao vojvode i savetnici. Na njihovu mo� ra�una dubrova�ka republika i �alje im darove. Trojica Zatonosovi�a: Vlad, Stefan i Vuk, bili su zarobljeni na Kosovu polju 1389. i ostali su u zarobljeni�tvu u Turskoj.

ZORANOVI�

Jedini podatak za ovu plemi�ku porodicu jeste da ona poti�e od Sarajeva. Taj podatak se nalazi u Korjeni� � Neori�evom grbovniku sastavljenom 1595.

ZVIJEZDI�

Po zvezdama na �titu i na ukrasu, ovaj grb govori da pripada porodici Zvijezdi� ili Zvijezdovi�. U Bosni je u 15. veku postojala plemi�ka porodica Zvijezdovi� (Zvijezdi�). Toj porodici pripada Fra An�eo Zvijezdovi� (Zvijezdi�), koji je od sultana Mehmeda II El Fatiha, dobio �Ahdnamu�, a to je povelja o slobodi katoli�ke vere u Bosni. Bra�u fra An�elovu, knezove Domi�u i Milutina, spominje Skender � pa�a 1486. godine ( Glasnik Zemaljskog muzeja, VI (1894). Da li dubrova�ka plemi�ka porodica Zvijezdi� (de Stella) poti�e iz Bosne? Na ovu porodicu se poziva Petar Ohmu�evi� u svom rodoslovlju kao na svoje ro�ake (Mihailo Dimi� �Relja Ohmu�evi� u Zborniku radova Vizantolo�kog instituta 1966. str. 110).

----------- Dopuna: 21 Jun 2012 18:37 ---------

ILIRIJA

Zemlja na koju se odnosi ovaj grb Ilirije, najvjerojatnije je Slovenija, ako se ra�una rimski Illyricum. Po svojim amblemima: polumesec i zvezda, ovaj grb bi mogao poslu�iti kao grb celoga Balkana, svih ilirskih (tj. slovenskih ) zemalja na Balkanu. Amblemi koji su uzeti za ovaj grb, zaista se nalaze na mnogobrojnim nadgrobnim spomenicima i ukrasnim predmetima iz ilirskih vremena, a zatim u Srednjem veku.

----------- Dopuna: 21 Jun 2012 18:48 ---------

JABLANI�

Jablani� Raden i sin mu Pavle Radenovi�, nalaze se na dvoru kralja Tvrtka I ( 1377. � 1391. ) kao veledostojnici. Pavle Radenovi� vlada na podru�ju izme�u reke Bosne i Drine. Stoluje u Bor�u. Dr�ao je rudnike u Olovu i Fojnici. Ubijen je 1415. pri razra�unavanju politi�kih frakcija me�u bosanskim plemi�ima. Sinovi Pavlovi su Petar i Radoslav Pavlovi�. Oni su dugo godina bili najmo�niji velika�i u Bosni i u�estvovali su u svim va�nim doga�ajima bosanskog kraljevstva. U vreme progona bogumila stavili su se njima u za�titu i oslonili su se na Turke. Petar je poginuo u borbi 1420. Radoslav nastavlja vladanje u �zemlji Pavlovi�a� u kojoj se nalazi Vlasenica, Rogatica, Kladanj. On ima sina Ivani�a. Pavlovi�i su izginuli 1463. pri obrani Bosne od Turaka.

JAK�I�I

Grb Jak�i�a je rekonstruisan na osnovu "ilirske" heraldike i kao takav nije ba� najpouzdaniji. �ak se ne pojavljuje ni u svim ilirskim grbovnicima. Ima ga kod Koreni�a-Neori�a a u Fojni�kom ga nema. Grb Jak�i�a je postojao i u uni�tenom Beogradskom grbovniku. Prema slici u Beogradskom grbovniku je i ura�ena ova rekonstrukcija.

JAMOMETOVI�

Na sastanku �to je 24.VI.1446. odr�ao kralj Stefan Toma� s ciljem da u�vrsti Bosanu i Ra�ku, bili su prisutni i bosanski i srpski velikodostojnici. Me�u srpskim velikodostojnicima nalazi se i vojvoda Velimi Jamometovi�, kraljev namesnik u Ra�koj. (Glasnik Zemaljskog muzeja XXVII ( 1915.) stranica 282.

JUGOVI�

Vratko Nemanji�, u epskoj narodnoj poeziji poznatiji kao Jug Bogdan, je bio srpski vojvoda, �upan i knez iz sredine XIV veka. Vodi poreklo iz bo�ne grane Nemanji�a, od Nemanjinog (1166�1196) najstarijeg sina Vukana (1196�1208), �iji je praunuk bio, a njegova �erka Milica se oko 1353.godine udala za Lazara Hrebeljanovi�a (1371�1389). Poznatiji je iz epskih narodnih pesama pretkosovskog i kosovskog ciklusa, u kome je sa svojih devet sinova Jugovi�a, jedna od vode�ih li�nosti. Sahranjen je u zadu�bini svoga dede Dmitra Nemanji�a manastiru Davidovi�i kod Brodareva, dok je prema narodnoj tradiciji iz pesme �Smrt majke Jugovi�a�, poginuo u Kosovskom boju 1389.godine. Lokalni toponimi u i oko samog Prokuplja na Toplici, ukazuju na to da je epski Jug Bogdan vladao tim krajem.

----------- Dopuna: 21 Jun 2012 19:28 ---------

KA�I�

Ka�i�i su bili jedno od dvanaest hrvatskih plemena koja su 1102. potpisali "Pacta conventa". Podru�je njihove vlasti bilo je izme�u Cetine i Neretve sa sedi�tem u Omi�u. Kao susedi Bosne, a jo� vi�e kao vatreni pristalice bogumila, upletali su se Ka�i�i u unutra�nje prilike u Bosni. Godine 1222. ometaju kri�arsku vojnu protiv bogumila u Bosni. Osvajanjem Omi�a od strane Mle�ana sru�ena je mo� Ka�i�a. Pred kraj XV. veka pala je i njihova krajina (od Cetine do Neretve) pod tursku vlast. Grb Ka�i�a sa nadgrobne plo�e u Dra�nici iz XV veka, sla�e se sa grbom Ka�i�a u (Fojni�kom) grvoniku.

KASTRIOTI�

Kastrioti�i su albanska kne�evska porodica iz 14. veka. Najstariji �lan ove porodice koji se spominje u istoriji bio je Branilo iz Kanina u periodu oko 1369. Njegov sin Pavle imao je u posedu dva sela blizu Debra, a njegov sin Jovan Kastrioti� je bio princ Epira. Njegov sin �ura� Kastrioti� (u Carigradu za vreme zato�eni�tva nazvan Skender � beg), nakon nekoliko uspe�nih pobeda nad turskim vojskama, proneo je slavu svoje porodice po celoj Evropi i u�ao je ne samo u istoriju, nego i u narodnu poeziju. �iveo je od 1403. � 1468. U sudbonosnim godinama bosanskog kraljevstva, posljednji bosanski kralj je tra�io pomo� za obranu od njega.

KLE�I�

Velmo�e Kle�i�i Petar i Pavle stalno se nalaze uz bosanske kraljeve. Godine 1389. imenovao je Tvrtko I Kle�i�a Pavla za vojvodu bosanskih �eta. Knez Petar Kle�i� spominje se na povelji kralja Stefana Ostoji�a od 4. XII 1419, a slede�e godine je u sviti kralja Tvrtka II.

KNE�EVI�

Kne�evi�i su ugledna kne�evska porodica iz XIII veka. Andrija Kne�evi� se spominje godine 1370. u dvorskoj slu�bi kod bana Tvrtka. Godine 1398. spominje se Andrija Kne�evi� kao gospodar Gra�aca, Soli, Kamena i kao vojvoda nad hiljadu vojnika. Toma Kne�evi� (+1451.) istakao se kao branitelj Bobovca. On je sagradio crkvu i samostan u Kre�evu. Jakov Kne�evi� prati kraljicu Katarinu u Italiju. Mihajlo Kne�evi� imao je za �enu Anu iz kne�evske porodice Ohmu�evi�a. Avgustin Kne�evi� bio je o�enjen sa Ivanicom �estokrilovi�. Ova kne�evska porodica ostala je u Bosni i nakon pada bosanskog kraljevstva i granala se.

KOP�I�

U Borelijevem grbovniku nabraja se nekoliko bosanskih plemi�kih porodica koje su pre�le u Islam. Me�u njima je i pl. porodica Kop�i�. Za vreme turskih navala na Ugarsku (1525 � 1542) istakli su se D�afer � beg i Murat � beg Kop�i�. Od sultana Sulejmana II dobili timar u okolini Rame, koji i sada nosi njihovo ime � Kop�i�i.

KOPJEVI�

�etiri koplja na �titu Kopjevi�a pokazuju odakle dolazi ime ove pl. porodice i kakvu su slu�bu vr�ili njeni najstariji �lanovi. Prvi od Kopjevi�a spominje se dvorski knez Radi� Kopjevi� u slu�bi velmo�e Radoslava Pavlovi�a gospodara Podrinja sa sedi�tem u tvrdom gradu Bor�u. Uz Radi�a spominje se i Ozrin Kopjevi� �upan kneza Pavla. Iz ovih podataka se vidi da je plemi�ka porodica Kopjevi�a �ivela u 15. veku.

KOSA�I�

Porodica Kosa�a spada me�u najuglednije porodice bosansko � hercegova�kog plemstva u 14. i 15. veku. Osniva� ove porodice je Vuk Kosa�a. �iveo je krajem 14. veka. Po njegovu imenu Vuk, nazva�e se njegovi sinovi Vukovi�i. Njegov stariji sin Vlatko bio je vojvoda humski, a mla�i zvan Hrana, vojvoda bosanski. Na dvoru bosanskog kralja Tvrtka I, vojvoda Vlatko Vukovi� radi najuglednije slu�be. Zajedno sa hrvatskim vojvodom Ivanom Poli�nom deluje u bitci na Kosovu 1389. Oni su �inili levo krilo srpske vojske u Kosovskom boju koje je bilo pod udarom Bajazita I, iz koga se vratio i izvestio o srpskoj pobedi. Umro je 1392. godine. Vlatkov brat Hrana Vukovi�, otac je glasovitog velmo�e Sandalja Hrani�a (1370 - 15.03.1435). U burnim doga�ajima, nakon smrti bosanskog kralja Tvrtka I ( + 1391.), Sandalj se bori da obrani bosansko kraljevstvo od nasrtaja Zigmunda ugarskog kralja.

KOSOVI�

U Korjeni� - Neori�evom grbovniku stoji da plemi�ka porodica Kosovi�a poti�e iz Cetine i da su i pre bili knezovi. Prema Borelijevu zborniku Kosovi�i su pre�li u Islam. Bosanski istori�ar Fra Filip iz O�evije u svojoj knjizi �Epitome� spominje u godini 1568. Fra Martina Kosovi�a. ( A. Solovjev � Postanak ilirske heraldike i porodica Ohmu�evi� � u Glasniku Skopsko nau�nog dru�tva XII (1932, str. 98.).

KOSTANjI�

Za Kostanji�e se tvrdi u Korjeni� - Neori�evom grbovniku, da su starinom iz Gornjeg Drvenika u Primorju. Bili su u vi�estrukom srodstvu s Ohmu�evi�ima.

KOTROMANI�

Porodica Kotromani�a vlada u Bosni od XIII do XVI veka. Porodica poti�e od bana Prijezde ( 1254. � 1287.). Sedi�te porodice je u �upi Zemljak, u gradu Kotoru ( sada Kotor Varo� ). Po gradu Kotor naziva se sin bana Prijezde Stefan I �Kotroman� (1287 � 1316). Njegov sin i naslednik je Stefan II Kotromani� ( 1316. � 1353.). Nasle�uje ga Tvrtko I kao ban od od 1353. do 1377. i kao kralj od 1377. � 1391. Slede�i kraljevi su: Dabi�a, Jelena, Stefan Ostoja ( od njega poti�e pobo�na loza Ostoji�a). Tvrtko II ( od njega potje�e pobo�na loza Tvrkovi�a). Stefan Ostoji�, Stefan Toma ( od njega poti�e pobo�na loza Toma�evi�a) i Stefan Toma�evvi� (+1463.).

KOVA�I�

Iz ove plemi�ke porodice spominje se godina 1378. Vojskovo�a kralja Tvrtka I, vojvoda Vlatko Kova�i� ( u Letopisu fra Nikole La�vanina u Glasnuiku Zemaljskog muzeja XXVII (1915.), stranica 273.). Na sastanku bosanskog plemstva �to ga je 24.VI 1446. odr�ao kralj Stefan Toma� u Konjicu, nalazi se Ivan Kova�i� vojvoda Donji Kraja (Glasnik Zemaljskog muzeja XXVII (1915.), stranica 282.).

KRAGUENI�

U grbu krilo kragujevo pokazuje da je grb napravljen prema imenu porodice. Za ovu plemi�ku porodicu se zna da su bili �uveni knezovi bosanski, a da su se kasnije preselili u Poljica gde su u�ivali veliki ugled ( A. Solovjev � Postanak ilirske heraldike i porodica Ohmu�evi� u Glasniku Skopskog nau�nog dru�tva XII ( 1932., str. 99)).

KRAJ�INOVI�

Grb ove plemi�ke porodice nalazi se u svim ilirskim grbovnicima. Iz ove porodice spominje se knez Radoje kao komornik hercega Stefana Vuk�i�a u godini 1466. (A. Solovjev �Postanak ilirske heraldike i porodica Ohmu�evi�. U Glasniki Skopskog nau�nog dru�tva XII (1932.), str. 98).

KRASOJEVI�

Plemi�ka porodica Krasojevi� starinom je iz Hercegovine ( iz okoline Bile�a ). Godine 1378. spominje se blagajnik kralja Tvrtka I kao vojskovo�a u Stonu. Na njega ra�unaju Dubrov�ani u borbi protiv Mle�ana ( Povijest zemalja Bosne i Hercegovine, izdao �Napredak� str. 318.).

KRISTI�

Kristi�i su jedna grana kraljevske porodice Kotromani�a. Ova grana zapo�inje s kraljem Stefanom Ostojom Kristi�. On vlada prvi put od 1398. do 1404. i drugi put od 1408. do 1418. Njegovi sinovi kralj Stefan Ostoji� (1443 � 1461), nose prezime po o�evom imenu. Tre�i sin kralja Stefana Ostoje, Radivoj, koji je osporavao vladanje Tvrtka II, kad je on nastupio po drugi put (1421. � 1443.) i dr�ao se prema njemu kao protukralj, zadr�ao je prezime Kristi�. U sudbonosnoj godini 1463. pokazao je mnogo hrabrosti u obrani bosanskog kraljevstva, brane�i Kre�evo. Dubrov�ani su mu 29.V 1463. odobrili kupovinu pu��anog praha, ali je sve ve� bilo prekasno.

KRI�I�

Grb plemi�ke porodice Kri�i� nalazi se u ilirskim grbovnicima. U Korjeni� � Neori�evom grbovniku stoji napomena da Kri�i�i poti�u od Vinjana kod Posu�ja. Drugih podataka nema.

KRU�I�EVI�

Plemi�ka porodica Kru�i�evi�i (Krusichichi) je porekla od bosanskog velikog kneza Ti�imira. Preselila se u Poljica u katun Zve�an. ( A. Solovjev � Postanak ilirske heraldike i porodica Ohmu�evi�, Glasnik Skopskog nau�nog dru�tva, XII (1932), str. 97.).

KUKRETI�

U Korjeni� � Neori�evom grbovniku stoji napomena da ova plemi�ka porodica poti�e iz Bosne. Drugih podataka nema.

KUTLOVI�

U svojoj studiji �Postanak ilirske heraldike i porodica Ohmu�evi� objavljenoj u glasniku Skopskog nau�nog dru�tva XII (1932) Aleksandar Solovjev pi�e da knez Tasovac nosi naslov katunara Kutlovi�a. Katunar je plemi�ki naziv za plemstvo u zetskom kraju.

----------- Dopuna: 21 Jun 2012 19:35 ---------

LAZAREVI�

Mnogi istori�ari veruju da su bivolji rogovi jedini deo grba Lazarevi�a �to nije ta�no. U delu Hilandara koji je Lazar podigao mo�e se videti dvoglavi orao kojeg su Lazarevi�i preuzeli od Nemanji�a kako bi se potvrdili kao naslednici stare srpske kraljevske porodice. Despot Stefan je bio �lan ma�arskog vite�kog reda zmaja gde je bio na prvom, po�asnom mestu - zbog toga je zmaj obmotan oko �tita porodice Lazarevi�.
Lazar Hrebljanovi� (porodica je tek kasnije uzela prezime Lazarevi�) je bio najzna�ajnija politi�ka figura posle odlaska Nemanji�a sa srpske istorijske scene. Iako nikad nije vladao celokupnom Srbijom jer je bila podeljena izme�u mnogobrojnih velika�kih porodica, Lazar je bio najja�i i najuticajniji me�u njima. On je i predvodio srpsku vojsku 28. juna 1389. kada su ga Turci zarobili i pogubili. Njegova tragi�na sudbina je stvorila "kosovski mit" a sam Lazar je u narodu postao "car Lazar" iako nikad nije imao tu titulu. Njegova �ena Milica je vladala Srbijom sve dok Stefan Lazarevi� nije dobio titulu despota 1402.

Stefan je bio u obavezi da u�estvuje u turskim ratovima a njegova sestra Olivera je postala �ena turskog sultana. Despot Stefan je uvek poku�avao da izbori ve�u samostalnost za Srbiju a kao u�en �ovek posedovao je i veliku zbirku knjiga. Oprobao se kao i pisac napisav�i dve pesme, Natpis na stubu i "Slovo Ljubve". Po�to nije imao poroda, despot Stefan je kao svog naslednika odredio svog ro�aka �ur�a Brankovi�a, a ubrzo nakon te objave, od posledice sr�anog udara umire u �umadiji 1427.

----------- Dopuna: 21 Jun 2012 19:40 ---------

LjUBETI�

O plemi�koj porodici Ljubeti� nema bli�ih podataka. Njihov grb se nalazi u svim ilirskim grbovnicima.

LjUBIBRATI�

Ljubibrati�i poti�u iz okoline Trebinja. Tamo su bili knezovi. U dokumentima se spominju u godini 1404. i 1432. kao opasni za Dubrovnik. U srodstvu su sa Ohmu�evi�ima i kao takvi ulaze u njihov (tj. Fojni�ki) grbovnik.

----------- Dopuna: 21 Jun 2012 20:19 ---------

MAKEDONIJA

Grb Makedonije: Zlatni lav s krunom nad glavom i crveno polje na �titu, javlja se po prvi put u grbovniku �Libellus scutorum vel signorum publicorum�, �to je 1555. objavio nema�ki heraldi�ar Vergil Solis iz N�rnberga. Iz ovog grbovnika pre�ao je u ilirske grbovnike.

MARGUTI�

Plemi�ka porodica Marguti� (Margeti�, Margiti�) veoma je ra�irena, i te�ko je odrediti kraj odakle poti�e njena starina. Godine 1569, spominje se u Poljicima Marko Marguti�. �lanovi ove porodice bili su u srodstvu s Ohmu�evi�ima u XVI veku. Marguti�i su �iveli u Fojnici u XVI veku.

MASLOVI�I

Maslovi�i (Masnovi�i), plemi�ka porodica starinom iz Livna, kako stoji u Korjeni� � Neori�evom grbovniku. U godinama 1378 � 1399 spominje se knez Priboja Masnovi� (Miklo�i�, Monumenta serbica, 189, 226, 237).

MATEJKOVI�

U Korjeni� � Neori�evom zborniku grbova, napominje se da ova plemi�ka porodica poti�e iz Raska. U Borelijevom grbovniku se ka�e za ovu porodicu da se preselila u Ankonu ( Italija ) i da se tamo istakla svojim zaslugama.

MEKLINI�

Grb Meklini�a nalazi se u ilirskim grbovnicima, ali bez ikakvih podataka o toj plemi�koj porodici.

MILIENOVI�

Grb ove plemi�ke porodice se nalazi u svim ilirskim grbovnicima, ali bez podataka u vezi s njom. Iz letopisa fra Nikole La�vanina zna se da je u Fojnici �ivela porodica Miljenovi�.

MIRILOVI�

U godini 1430. spominju se u dubrova�kim dokumentima Mirilovi�i, podanici Sandalja Hrani�a (Glasnik Zemaljskog muzeja, 1917. str. 160.). Selo Mrilovi�i nalazi se u okolini Bile�a. (Glasnik Zemaljskog muzeja 1907. str. 392.)

MOKROVI�

Grb plemi�ke porodice Mokrovi� nalazi se u svim ilirskim grbovnicima. Ova porodica je bila u srodstvu s Ohmu�evi�ima. Drugih podataka nema.

MOROVLASI�

Grb pl. porodice Morovla�i� nalazi se samo u Fojni�kom grbovniku. O ovoj porodici nema podataka. U pismu Dubrov�ana od 29.VIII 1378. u kojem daju upute svome poslaniku kod kralja Tvrtka I spominju se Morovlasi kao njegovi ratnici.

MRNjAV�EVI�I

Mrnjav�evi�i su vlastelinska porodica iz 13. i 14. veka. Osniva� ove porodice je Mrnjava kaznac (titula koja se javlja u srednjovjekovnoj Srbiji kao oznaka za glavnog slu�benika u oblasti finansija) u Trebinju. Njegovi sinovi Uglje�a i Vuka�in zauzimaju visoke polo�aje u Du�anovom carstvu. Uglje�a se spominje godine 1346. kao carev namesnik u Trebinju. Vuka�in se spominje godine 1350. kao �upan u Prilepu. Mrnjav�evi�i su izginuli na reci Marici kod �ernomena 26. septembra 1371. godine. Vuka�ina naslje�uje njegov sin Marko (Kraljevi�). Kralj Vuka�in i Kraljevi� Marko su poznati u istoriji kao veoma sposobni i zaslu�ni vladari. Kraljevi� Marko je u�ao u narodnu pesmu kao branilac potla�enih i kao neustra�ivi borac za slobodu. Bra�a Kraljevi�a Marka Andrija� i Mitro� su velikodostojnici kod ugarskog kralja Zigmunda.

Aste�ka piramida stara 800 godina

nobody@mycity.rs (Vladimir) — Fri, 28 Dec 2007 22:47:09 +0100

Arheolozi su u Sjudad Meksiku otkrili ru�evine 800 godina stare aste�ke piramide, �to zna�i da je grad verovatno stariji bar jedan vek nego �to se mislilo.

Meksi�ki arheolozi su ru�evine visoke 11 metara, prona�li u kvartu Tlatelolko, koji je nekada bio sedi�te aste�ke verske i politi�ke elite. Otkrivena je i skulptura koja bi mogla biti statua aste�kog boga ki�e Tlaloka ili boga neba i zemlje Teskatlipoka.

Od otkri�a druge piramide pre 15 godina, na istoj lokaciji, istori�ari su verovali da su Tlatelolko Asteci osnovali 1325, iste godine kad i susedni grad-blizanac Teno�titlan koji je bio prestonica aste�kog carstva.

Novootkrivena piramida je sazidana 1100. ili 1200. godine, �to bi zna�ilo da su Asteci svoju civilizaciju u planinama centralnog Meksika po�eli da razvijaju ranije nego �to se smatralo.
[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Hram star 4.000 godina otkriven u Peruu

nobody@mycity.rs (Leggy) — Mon, 12 Nov 2007 12:32:12 +0100

Peru: Hram star 4.000 godina
12. novembar 2007. | 10:48 | Izvor: FoNet
Lima -- Hram star oko 4.000 godina, ukra�en brojnim zidnim slikama, otkriven na severnoj obali Perua.

Re� je o jednom od najstarijih otkri�a u Americi, izjavio je arheolog koji je vodio radove. Hram okru�en ostacima zidina ima i stepenice koje vode do mesta na kom su prino�ene �rtve, a nalazi se u mestu Ventaron, rekao je vo�a arheolo�kog tima Valter Alva.

Hram se nalazi u dolini Lambajekve, blizu drevnog grada Sipan, koji je Alva otkrio pre dvadesetak godina. Ventaron je sagra�en dosta pre Sipana, oko 2.000 godina pre nove ere, rekaoje Alva.

"Iznena�uju na�in gradnje, konstrukcija, pogotovo murali, mo�da najstariji u Americi", dodao je on.

Lambajekve se nalazi na 760 kilometara od Lime.
[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Temple built 4,000 years ago unearthed in Peru

By Marco Aquino
Sat Nov 10, 8:38 PM ET

LIMA (Reuters) - A 4,000-year-old temple filled with murals has been unearthed on the northern coast of Peru, making it one of the oldest finds in the Americas, a leading archaeologist said on Saturday.

The temple, inside a larger ruin, includes a staircase that leads up to an altar used for fire worship at a site scientists have called Ventarron, said Peruvian archaeologist Walter Alva, who led the dig.

It sits in the Lambayeque valley, near the ancient Sipan complex that Alva unearthed in the 1980s. Ventarron was built long before Sipan, about 2,000 years before Christ, he said.

"It's a temple that is about 4,000 years old," Alva, director of the Museum Tumbas Reales (Royal Tombs) of Sipan, told Reuters by telephone after announcing the results of carbon dating at a ceremony north of Lima sponsored by Peru's government.

"What's surprising are the construction methods, the architectural design and most of all the existence of murals that could be the oldest in the Americas," he said.

Lambayeque is 472 miles from Lima, Peru's capital.

Discoveries at Sipan, an administrative and religious center of the Moche culture, have included a gold-filled tomb built 1,700 years ago for a pre-Incan king.

Peru is rich in archaeological treasures, including the Inca citadel of Machu Picchu in the Andes.

Until the arrival of the Spanish in the 1500s, the Incas ruled an empire for several centuries that stretched from Colombia and Ecuador in the north to what are now Peru and Chile in the south.

"The discovery of this temple reveals evidence suggesting the region of Lambayeque was one of great cultural exchange between the Pacific coast and the rest of Peru," said Alva.

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Panteon u Viminacijumu

nobody@mycity.rs (Stane) — Fri, 07 Sep 2007 19:52:54 +0100

U Viminacijumu otkriveni ostatci �ak 9 rimskih hramova.

Citat:
Gra�evine su pravilno grupisane, zidane od kamenih blokova te�kih vi�e tona, sa kamenom plastikom koja tako�e govori o luksuznoj reprezentativnosti - obja�njava nam arheolog Miomir Kora�, direktor projekta �Viminacijum�. - Iskopavanja se nastavljaju. Na pojedinim fragmentima razaznali smo ljudske figure, kao na primer jaha�a na konju ogrnutog pla�tom, kao i predstave pojedinih rimskih bo�anstva. Ne mo�e se re�i koja su, jer plastiku najpre treba da o�istimo. Utisak je da su objekti grupisani u trijade �to odgovara rimskom panteonu, na prostoru sto puta sto metara. Objekti su �vi�eni� zahvaljuju�i najsavremenijoj tehnologiji, tj. analizi digitalnog modela terena, primenom georadara i magnetometra. Na izuzetnost celog prostora ukazuje i ograda oko objekata koja je u jednom segmentu du�ine jedan kilometar i 400 metara. �itav kompleks bi mogao biti opasan reprezentativnim zidom, �to bi tako�e dokazalo njegovu va�nost.

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Genetsko poreklo Balkanaca

nobody@mycity.rs (Stane) — Thu, 23 Aug 2007 23:54:17 +0100

Na ovom na�em zeznutom geografskom podru�ju preko koga se prevaljalo hiljadu narod oduvek su bile popularne pri�e o nacionalnom poreklu. Da vidimo me�utim �ta genetika i ozbiljna nauka ima da ka�e po ovom pitanju. Tamo dole je link na rezultate jednog ozbiljnog istra�ivanja koje je vodio tim geneti�ara sastavljen od nau�nika iz Srbije, Hrvatske, Bosne, Makedonije, Estonije i �kotske.

Cilj istra�ivanja je bio da se sazna ne�to o genetskom poreklu stanovnika jugoisto�ne evrope, a analizirani je genetski materijal uzet iz Y hromozoma dobrovoljaca iz ovog podru�ja. Drage dame izvinite ali ovo je isklju�ivo mupka stvar. Naime, da se podsetimo, svaki mu�karac u svakoj svojoj �eliji poseduje jedan X i jedan Y hromozom. X hromozom se mo�e naslediti ili od oca ili od majke dok se Y hromozom nasle�uje isklju�ivo i u celosti od oca. Hromozomi su sastavljeni od ogromnog broja gena. Tokom vremena pod uticajem spoljnih faktora mo�e do�i do malih promena, mutacija, na nekom od gena. Ove promene su naj�e��e potpuno bezazlene i nemaju uticaj na funkcionisanje organizma, sem �to nam poma�u u pra�enju nasle�ivanja. Takav izmenjen gen mu�karac �e predati direktno svojim sinovima. Posebne varijante izmenjenih gena u genetici dobijaju posebne oznake. One su tzv. marker. Ukoliko posedujete neki od ovih Y-hromozomskih markera, to zna�i da ste potomak u direktnoj mu�koj liniji prvog �oveka kod koga je do te male mutacije do�lo i svi ostali ljudi koji poseduju isti marker su vam garantovano rod u nekom kolenu.

Svi ljudi na svetu imaju makar neki od markera.

Posmatraju�i reprezentativni uzorak ljudi sa Balkana nau�nici su uo�ili neke dominantne markere. Grubo re�eno postoje tri velike grupe ljudi od kojih svi vodimo poreklo.

I1b1 - Zvezda ovog rada, marker karakteristi�an za zapadni Balkan. Preciznije Hercegovini, Liku, srednju Dalmaciju, dakle Dinarske planine. �ak 70% Hercegovaca nosi ovaj gen! Ovo je ubedljivo najve�a koncentracija ovog gena bilo gde u svetu. Koncentracija, iz ovog centra u Hercegovini brzo opada, da bi pala na oko 20% u Sloveniji i samo 3% u Italiji, i na drugu stranu opada brzo �ak do svega 18% me�u Albancima i 8% me�u Grcima i 2% me�u Turcima. Hercegovic, �estitam, imate crno na belo dokaz da ste ne�to posebo. Osim toga ako ste crni to garantovano nema nikakve veze s Tucima.

Pretpostavlja se da je ova mutacija nastala jo� pre poslednjeg ledenog doba i da su nosioci ovog gena potomci lovaca koji su se u ovaj deo Balkana sklonili od ledenog doba. Oni odatle nisu makli barem zadnjih 10 000 godina. Ina�e srodan ovaj marker se sre�e jo� na Sardiniji i me�u Baskijcima.

E3b1 - Drugi naj�e��i genetski marker, �lan razgranate porodice srodnih markera, karakteristi�nih za meditera. �est me�u kosovskim Albancima (�ak 30%) �e��i u Srbiji nego u Hrvatskoj. To je marker koji poti�e negde iz podru�ja isto�nog mediterana, a na balkan se protegao preko Anadolije, egejskih ostrva, dolina Vardara i Morave sve do dunava i dalje u Evropu. Mogao je da do�e s Turcima, Grcima ili Rimljanima, ali se pretpostavlja da je mnogo stariji i da je ovde do�ao sa prvim stanovnicima koji su iz mediterana doneli poljoprivredu na Balkan. �est jo� i u Italiji, srodni markeri se nalaze svuda oko Mediterana. E3b2 je npr. karakteristi�ni marker koji identifikuje Berbere iz severne Afrike. Oko 23% Srpske populacije nosi ove gene. Javlja se ekstermno retko me�u Dinarcima (svega oko 7%).

R1a - marker koji se vezuje za Slovenske nacije. Pripada grupi markera koji se nalazi se svuda od Evrope sve do centralne Azije i Indije, ali karakteristi�no identifikuje Indo-Evropljane. Zanimljivo u vezi njega je da njie tako �est koliko bi se po na�em jezi�kom nasle�u o�ekivalo. Opada skoro ravnomerno od svera ka jugu, sa dva regionalna centra relativno ve�e gustine u kontientalnoj Hrvatskoj i Srbiji. Ispada da npr. Ma�ari imaju vi�e slovenskih gena od nas.

H1 - marker karakteristi�an za Rome tj. Cigane. nema gre�ke lako se prati od severne Indije naovamo.

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Rome Reborn - Stari Rim u 3D

nobody@mycity.rs (Stane) — Sat, 04 Aug 2007 00:00:55 +0100

3D rekonstrukcija starog Rima iz perioda oko 320. godine nove ere.

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Pe�inski Crte�i - Virtualna Tura

nobody@mycity.rs (Stane) — Tue, 10 Jul 2007 18:06:29 +0100

Virtualna tura kroz pe�inu Lasko, �uvenu po svojim pe�inskim crte�ima. Prva evropska umetnost, delo Kromanjonaca.

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Neke stvari se nikad ne�e promeniti

nobody@mycity.rs (Stane) — Fri, 06 Jul 2007 19:34:32 +0100

�vrljotine iz �kolske klupe...

iz 12. veka.

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Neki klinac iz Rusije u�io da pi�e, pa malo i�vrljao doma�i.

Amelija Erhart - prva �ena koja je preletela Atlanski okean

nobody@mycity.rs (Mixelotti) — Mon, 02 Jul 2007 00:07:19 +0100

Na danasnji dan pre 70 godina u svom pokusaju da obleti svet oko ekvatora poginula je prva zena koja je preletela Atlanski okean.

Amelija Erhart, Rodjena je 24.07.1898.god. i zivela je u pionirsko doba avijacije.
Pustolovnog duha, sklona takmicenju, posvetila se letenju. Za vreme WWI ona je bila vojna bolnicarka, a nekoliko godina bila je socijalni radnik u Bostonu.

Amelija je postala poznata sirom Sveta kada je, juna 1928.god. postala prva zena koja je preletela Atlanski okean. Dodeljena joj je pocasna titula "Komandant leta" iako je ustvari pilotirao Vilmer Stulc.
Letenje je izvrseno hidroavionom Foker F VII/3M , a Stulca i Ameliju pratio je i mehanicar Luis Gordon . Avion je imao tri motora Raid-Vajervild od po 300 KS sa po devet cilindara u zvezdi na vazdusno hladjenje, kojima je postizao brzinu od 179 km/h. Foker je svoj let preko Atlantika zapoceo 17.06.1928.god. a sleteo je nakon 20 h i 40 min blizu Svensa. Iako Amelija nije zelela da propusti priliku da preleti okean, ipak nije htela da je javnost zbog toga slavi i hvali. U telegramu naslovljenom na predsednika SAD Kulidza, ona je posteno iznela cinjenice :
"Uspeh je u potpunosti zasluga gospodina Stulca koji je kod Valentije samo za milju skrenuo sa pravca, iako je slepo leteo medju oblacima 2246 milja, prosecnom brzinom od 113 milja na cas."
Ovako stecena slava i nadimak "Ledi Lindi", kojim su je uporedjivali sa Carlsom Lindbergom, tako su je pogodili da je po svaku cenu zelela da preleti Atlanski okean kao pilot.
Naucila je da pilotira bez znanja svojih roditelja, i krisom je obavila, tokom sledece cetiri godine, preko 1000 casova leta, a izucavala je i letenje po instrumentima i navigaciju.
April 1932 ona je bila spremna da pokusa da izvede taj let jednokrilnim avionom Lokid Vega koji je kupila 1929.god.
To je bio jedan od najbrzih aviona onog vremena. Vega je pripremljen za atlanski poduhvat u hangaru na aerodromu Teterboro u Nju Dzersiju.
Stari motor je zamenjen novim Prat-Vitni Vasp od 420 kojskih snaga. Opremljen je dopunskim rezervoarima montiranim ispod krila i u unutrasnjosti male kabine cime je dolet povecan na oko 5150 km.
Amelija Erhart je poletela 20. maja 1932.god. sa aerodroma Harbor Grejs na NJufaundlendu. Nedaleko od obale vec je naisla na sloj guste magle i jaku kisu. Kako se vreme naglo pogorsalo, Amelija je shvatila da avion moze da joj se zaledi, a i komande je nisu slusale, pa se spustila nize. Tako se nasla iznad samih zapenusanih talasa koji su iskakali pred nju u gustoj magli. Zato se popela na vecu visinu i ispravila avion u tom bezbednijem polozaju. Probijajuci se kroz debele slojeve oblaka, Amelija se pouzdavala u svoj ziro-kompas koji je sravnjivala svakih 15 minuta. Avion se dobro ponasao, osim kada se u jednom trenutku pojavio plamen u prigusivacima izduvne cevi. Kada je osvanuo 21. maj izduvna cev se tako tresla da je mogla svakog trenutka da otpane. Srecom, uskoro su se na horizontu pojavila Donegalska brda, ali obavijena u preteci olujni oblak. Da bi ih izbegla, Amelija je skrenula severnije, prateci zeleznicu ka Londonderiju. Uzalud se nadala da ce naici na neki aerodrom, a onda je sletela na jednu livadu, posle neprekidnog leta od 15 casova i 8 minuta.
Amelija Erhart je sada zaista postala prva zena koja je preletela Atllanski okean i stekla slavu tako kako je i zelela.
Uz slavu, stekla je i odlikovanje Avijaticarski krst za zasluge od americke vlade.

Medjutim, Amelija nije bila naviknuta da se odmara na lovorikama. Svega tri meseca nakon preleta Atlantika, ona je postala prva zena koja je neprekidno letela preko Amerike. Posla je 25. avgusta od Los Andjelesa do Njujorka gde je stigla za 19 casova i 5 minuta, a izmedju 7. i 8. jula 1933. oborila je sopstveni rekord stigavsi na istoj marsruti za 17 casova i 7 minuta.
Amelija je onda odlucila da izvrsi let koji su vec mnogi bezuspesno pokusavali da obave - let dug 3860 km preko Tihog okeana, od Havaja do Kalifornije.
Kupila je novi avion Lokid Vega - a stari je prodala Frenklinom institutu u Filadelfiji za 8.000 dolara.
Za vreme bozicnih praznika 1934. god. ona je otisla u Honolulu i tamo cekala na povoljne vremenske uslove.
Vega je dobla jos 2270 litara dopunskog goriva i tako je avion, zajedno sa navigacionom i radio-opremom imao vise od tri tone.
Postavljalo se pitanje da li ce uopste moci da poleti sa piste duge 1800 metara koja je bila prekrivena blatom, ali u 16:30 casova, 11. januara 1935., Amelija je uspela da poleti nakon dugotrajnog poskakivanja i klizanja aviona. Penjala se do visine od 1500 metara preletela Dajmond Hed, podigla se za jos 600 metara i usmerila se u pravcu severoistoka.
U poredjenju sa teskocama sa kojima se borila pri letu preko Atlanskog okeana let na relaciji Havaji - Kalifornija protekao je mirno. Amelija je zvala Havaje svakih pola sata i motrila na brodove duz svoje marsrute. Posade tih brodova su upozorene da upale sva svoja svetla, kada cuju vegin motor. Avion je do ponoci prevalio vec 1450 km i ubrzo nakon svitanja 12. januara, Amelija je proverila svoju poziciju :
preletla je putnicki brod Prezident Pirs koji je plovio na svojoj redovnoj marsruti iz Honolulua za San Francisko. Njen navigacijski proracun je bio potpuno tacan. Posle dobrih osam casova, oko podne, vega je stigla nad zaliv San Franciska i plannina na zapadnoj americkoj obali. Uskoro je sletela na aerodrom blizu Ouklenda. U vazduhu je provela 18 casova i 16 minuta. Bio je to Amelijin najduzi let.

Jos dvaput u toku 1935. god. Amelija je vegom obavila pionirske letove. Aprila je prva letea iz Los Andjelesa do grada Meksika. Let je trajao nesto duze od 13 casova i 30 minuta.
Osmog maja ona je pak izvrsila prvi samostalni let od Meksika do Njuarka u Nju Dzersiju, za 14 casova i 19 minuta.
Oba leta su se zavrsila sa u ono vreme vec uobicajenim slavljima i tak je 1936. Amelija osvojila Harmonov trofej, visoko priznanje Medjunarodne lige avijaticara - delila ga je sa u ono vreme isto tako poznatom avijaticarkom Dzin Baten.
Tokom leta preko Meksickog zaliva ka Nju Dzersiju, Amelija je pocela da razmislja o vecem dvomotornom avionu. Razmatrala je i mogucnost da krene u najambiciozniji pionirski let - let oko sveta po ekvatoru.
Amelija je bila svesna toga da ne krci samo puteve za vazduhoplovstvo vec i za mesto zene u njemu, za pravo zene da leti i upravlja najnovijim avionima sa najmodernijom opremom. To su tada bile karakteristike aviona Lokid 10E elektra sa dva motora Vasp od po 420 KS koji je leteo prosecnom brzinom od 326 km/h. Ovaj avion sa deset sedista, bio je najmoderniji civilni avion onog vremena a 1937. uvela ga je u saobracaj i jugoslovenska kompanija Aeroput.

Put oko sveta :
Za planirani Amelijin let, elektra, nabavljena u tu svrhu opremljena je sa dvanaest dopunskih rezervoara za gorivo po tri u svakom krilu i jos sest u kabini, snabdevena sistemom za unakrsno praznjenje preko prikljucka za upravljanje na podu pilotske kabine. Tako je elektra nosila dodatnih 5450 litara goriva, povecavajuci svoj dolet na 7200 km.
Zahvaljujuci koriscenju automatskog pilota na njenom letu oko sveta Amelija je nameravala da na tom putu od 43000 km u svojoj "Letecoj laboratoriji" ispita uticaj umora na ljudski metabolizam. Tokom takvog putovanja pilot se umori i od stalnog kontrolisanja mnostva instrumenata - u elektri ih je bilo vise od sto. Ovaj poslednji i najopasniji Amelijin let zapoceo je, u stvari dva puta. Elektra, teska pet tona, sa Amelijom i jos dva clana posade, poletela je iz Oklenda 17. marta 1937. da bi uspesno sletela na aerodorm blizu Honolulua. Medjutim, tri dana kasnije, kada je pripremano poletanje na drugu etapu do ostrva Houlend, polomila se desna noga stajnog trapa. Desni kraj krila se vukao po terenu da su sevale varnice i ozbiljno se ostetio, tako da su bile potrebne obimne popravke.
Proslo je deset nedelja pre nego sto je Amelija bila u stanju da ponovo krene. Ovoga puta sa njom je krenuo jedino navigator Fred Nunan.
Elektra je poetea iz Majamija u 05:56 casova 1. juna, nastavljajuci preko Karipskog mora do Portorika. Bez problema su sleteli u San Huan, a iduceg dana nastavili prema Holandskoj Gijani. Odatle su produzili oko zemaljske lopte do Brazila, zatim preko juznog Atlantika do Dakara i dalje preko Kartuma, Karacija, Kalkute, Bangkoka, Singapura i Jave do Australije. Stampa je ceo let pomno pratila do etape od Darvina do Leja na Novoj Gvineji preleteli su duzinu od 45.000 km, za vreme od cetrdeset dana. Glavne probleme im je stvaralo vreme, pre svega u Idiji i Burmi, gde je elektra stigla u vreme monsunskih kisa.

Kada su sleteli na aerodrom u Leju, 30. juna 1937. Nunan nije mogao da podesi hronometre jer je elektrina radio stanica od 500 vati slabo funkcionisala. Problem je bio dosta ozbiljan pa cak i opasan, jer greska od jedne minute na hronometru izaziva gresku od sest kilometara odstupanja sa kursa . Kako su nameravai da slete na ostrvo Houlend, maloj tacki usred Tihog okeana, udaljenoj citavih 4113 km, Nunana je cekao izuzetno tezak navigacijski zadatak, cak i u najoptimalnijim uslovima sa najispravnijom opremom. I pored svega toga, Amelija nije htela da se vrati u Australiju radi popravke radio-stanice. Niko ne zna sta se tacno dogodilo, tek elektra nikada nije stigla na ostrvo Houlend.
Poleteli su sa aerodroma u Leju 02. jula u 10:30 casova, sa gorivom za let od 6400 km a radio-stanica na Novoj Gvineji je u 17:20 casova uhvatila poruku da su preleteli vec 1230 km. Nakon toga veza je jako oslabila, isprekidana velikim smetnjama. Vreme je bilo oblacno i Amelija je javila da je potrosnja goriva visoka i da se bore protiv ceonog vetra Amelijina poslenja poruka uhvacena je na ostrvu Houlend na brodu obalne straze Itaska. Ona je javila da su na 320 km od ostrva, ali veza je bila izuzetno slaba. U to vreme im je sigurno vec nedostajalo gorivo, i kako nakon vise casova nije bilo traga od avijaticara, americka ratna mornarica je krenula u potragu. Potraga je bila temeljita, ali uzaludna. Sa nosaca aviona Leksington poletelo je sezdeset aviona u detaljno pretrazivanje 390.000 kvadratnih kilometara okena.
Nakon sesnaest dana intenzivnog traganja nisu nista pronasli. Prosirile su se price da su Amelija i Nunan kasnije, 1938. vidjeni na japanskom ostrvu i da su pogubljeni kao spijuni.
Medjutim, ovo nikada nije potvrdjeno i nestanak elektre je i dandanas obavijen tajnom.

Vi�e podataka iz njenog �ivota na linkovima :

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Otkrivena mumija kraljice Hat�epsut!

nobody@mycity.rs (Stane) — Wed, 27 Jun 2007 16:34:54 +0100

DNK analiza je potvrdila da mumija otkrivena jo� 1906. pripada �uvenoj Kraljici Hat�epsut, �eni faraonu!

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

[Link mogu videti samo ulogovani korisnici]

Pogodite istorijsku licnost

nobody@mycity.rs (Peca) — Thu, 10 May 2007 21:14:39 +0100

Pogadjamo licnosti po slici
Slika mora da se uploaduje na Mycity, da bi se izbegli moguci problemi.

-----------------
PRAVILA KVIZA (ista kao za geografski/istorijski kviz )

- Postavljac pitanja je duzan da sto redovnije prati ovu temu kako bi sto pre rekao da li je odgovor tacan ili ne.
- Sledece pitanje postavlja korisnik koji je prvi odgovorio tacno na prethodno pitanje (potvrdu tacnosti odgovora moze da da postavljac pitanja ili moderator)
- Ukoliko u roku od 24 sata postavljac pitanja ne potvrdi [ili demantuje] da je dat tacan odgovor, sledeci postavljac pitanja moze biti korisnik koji smatra da je dao tacan odgovor, ili bilo bilo ko drugi
- Ako se onaj koji sledeci postavlja pitanje ne pojavi u roku od 24 sata, pitanje moze postaviti bilo ko
- Ukoliko je postavljac postavio suvise tesko pitanje (ukoliko niko ne da tacan odgovor u roku od 24h), postavljac ima pravo da postavi novo pitanje (i da odgovori na prethodno) ili da olaksa prethodno pitanje, a ako se on ne pojavi u roku od 24 sata, sledece pitanje moze postaviti bilo ko
- Svaki suvisan offtopic ce biti brisan
- Kada dajete odgovor, potrudite se da date neki opsirniji odgovor, ili bar link do strane na kojoj moze da se procita nesto vise o tome. Cilj kviza je da svi po nesto novo naucimo
- Korisnik koji je odgovorio ta�no na postavljeno pitanje NEMA prava da odgovara na novopostavljena pitanja slede�ih 24h! (da bi se spre�ilo da jedna udru�ena grupa ljudi unapred priprema pitanja i odgovore, i da u krug odgovaraju, oduzimaju�i �ansu tako drugima da preseku lanac i u�estvuju u kvizu)
- U kvizu mogu da se postave samo ne�ive licnosti, jer one koje su zive nisu istorijske licnosti

----------------

Prva licnost:

MyCity: Istorijski kviz

nobody@mycity.rs (Stane) — Wed, 09 May 2007 20:26:03 +0100

Posle velikog uspeha MC Geografskog kviza imamo �ast da vam predstavimo, MC ISTORIJSKI KVIZ

PRAVILA KVIZA (ista kao za geografki kviz)

- Postavljac pitanja je duzan da sto redovnije prati ovu temu kako bi sto pre rekao da li je odgovor tacan ili ne.
- Sledece pitanje postavlja korisnik koji je prvi odgovorio tacno na prethodno pitanje (potvrdu tacnosti odgovora moze da da postavljac pitanja ili moderator)
- Ukoliko u roku od 24 sata postavljac pitanja ne potvrdi [ili demantuje] da je dat tacan odgovor, sledeci postavljac pitanja moze biti korisnik koji smatra da je dao tacan odgovor, ili bilo bilo ko drugi
- Ako se onaj koji sledeci postavlja pitanje ne pojavi u roku od 24 sata, pitanje moze postaviti bilo ko
- Ukoliko je postavljac postavio suvise tesko pitanje (ukoliko niko ne da tacan odgovor u roku od 24h), postavljac ima pravo da postavi novo pitanje (i da odgovori na prethodno) ili da olaksa prethodno pitanje, a ako se on ne pojavi u roku od 24 sata, sledece pitanje moze postaviti bilo ko
- Svaki suvisan offtopic ce biti brisan
- Kada dajete odgovor, potrudite se da date neki opsirniji odgovor, ili bar link do strane na kojoj moze da se procita nesto vise o tome. Cilj kviza je da svi po nesto novo naucimo
- Korisnik koji je odgovorio ta�no na postavljeno pitanje NEMA prava da odgovara na novopostavljena pitanja slede�ih 24h! (da bi se spre�ilo da jedna udru�ena grupa ljudi unapred priprema pitanja i odgovore, i da u krug odgovaraju, oduzimaju�i �ansu tako drugima da preseku lanac i u�estvuju u kvizu)

- Naravno da podsetim, da i ovde vaze sva pravila opsteg pravilnika MyCity foruma.

PRVO PITANJE:

Ne�to sasvim lako, koji se veliki istorijski doga�aj dogodio na dana�nji dan?