offline
- Ceva
- Super građanin
- Pridružio: 10 Mar 2005
- Poruke: 1313
|
Napisano: 29 Apr 2009 23:59
@Nevena
Potpuno si upravu!
Hvala vam ljudi pogledacu na netu ako mogu da nadjem njihovu literaturu!
Ali ako imate neki link ili nesto dajte da pogledam 
pozz
Dopuna: 02 Maj 2009 17:08
Evo sta sam ja izvuko sa neta sve. Ma da tu malo treba da se preprica. Ali evo verujem da ce nekome da pomogne ovaj tekst.
Citat:Samoubistvo ili samoubojstvo dolazi od latinskog sui caedere, što znači ubiti se, čin svjesnog i namjernog oduzimanja života samom sebi.
Hrvatska je na 13. mjestu po broju samoubistava muškaraca i s prosječnom stopom 34,6, (na prvom je Litvanija, zatim Rusija, Letonija, Estonija, Bjelorusija), a što se tiče žena je na 10. mjestu u svijetu i s prosječnom stopom 11,7 (na prvom je Šri Lanka, zatim Mađarska, Estonija, Letonija, Litvanija). Žene pokušavaju suicid tri puta češće od muškaraca, a muškarci izvršavaju suicid četiri puta češće od žena. Najnižu stopu samoubistva (na 100.000) u svijetu imaju Grčka (6), Italija (10), Malta (7).
Najviše se samoubistava učini na proljeće, a najkritičniji su april, maj i juni.
U svijetu se svakih 40 sekunda dogodi samoubistvo, godišnje u prosjeku milion ljudi i to najčešće muškarci u šezdesetim godinama iako je zabilježen i porast samoubistava među mlađim muškarcima u dobi od 15 do 29 godina.
Oblici samoubistva:
* Tinejdžersko samoubistvo
* eutanazija;
* Pojedinačna, dvojna, višestruka (masovna) samoubistva
* Ritualna samoubistva
* Samoubistvo pod uticajem nekog kulta
* Samoubistvo prema metodi, mjestu i vremenu
* Smišljena i afektna samoubistva
* Naprasna i polagana samoubistva
Zablude o samoubistvu:
* Osobe koje pričaju o samoubistvu neće ga i počiniti.
Osobe koje pokušaju, ili počine samoubistvo prethodno jasno pričaju o tome, ili iskazuju želju da budu mrtve i pričaju o smrti.
* Samoubistvo se događa iznenada i bez najave.
Suicidalne osobe obično daju jasne znakove o svojim namjerama, ali nažalost ostaju neprepoznati.
* Većina osoba sklonih samoubistvu je psihički bolesna.
Iako su suicidalne osobe duboko nesretne i trpe neizdrživu patnju, nisu nužno i psihički bolesne.
* Samoubistvo je uglavnom karakteristično za bogatije ili siromašne.
Samoubistvo je zastupljeno proporcionalno, unutar svih razina i skupina zajednice.
* Suicidalne osobe bez dvoumljenja žele umrijeti.
Većina suicidalnih osoba je neodlučna hoće li nastaviti živjeti ili ne (što prevenciju čini mogućom) i zapravo potajno žele da ih se "spasi".
* Razgovaranje o samoubistvu potiče na njegovo izvršenje.
Potpuno suprotno. Razgovor o samoubistvu znači brigu za probleme određenog pojedinca, pokušaj pružanja pomoći i uklanjanje suicidalnih misli.
* Neuspjeli pokušaj samoubistva ne treba uzimati za ozbiljno.
Četiri od pet osoba pokušalo je samoubistvo bar jednom prije toga. Neuspjeli pokušaj samoubistva treba uzeti vrlo ozbiljno i takvoj osobi treba pružiti pomoć, jer takve osobe najčešće pokušavaju dok ne uspiju.
* Kada mlada osoba priča o tome kako će se ubiti to zapravo znači da samo želi privući pažnju.
To je poziv za pomoć koju treba pružiti mladoj osobi (osobito tinejdžeru).
* Kada mlada osoba izvrši samoubistvo to je obično plod impulsivnog ponašanja.
Za većinu mladih ljudi koji su pokušali ili izvršili samoubistvo utvrđeno je kako su duže vrijeme razmišljali o tome i u svojim razgovorima spominjali moguće načine samoubistva.
Mogući uzroci:
Kod osobe koja je sklona počiniti samoubistvo otkriveno je da u mozgu ima manje neurona u dijelu mozga koji se nalazi iznad očiju, a i pokazuje se manjak transportera za serotonin. Neuroni jednog dijela mozga imaju više enzima koji prave serotonin i pokušavaju ga nadoknaditi. Serotonin je neurotransmiter koji djeluje na stanice koje reguliraju spavanje, pamćenje, impulsivno ponašanje i oni s manjkom serotonina skloniji su depresiji, naglim odlukama i teže se suočavaju s problematičnim situacijama.
Emocionalne promjene poput smrti partnera, raskida veze ili gubitka imovine su vrlo stresne situacije i ukoliko osoba smatra da je problem prevelik da bi ga se riješilo stvara se beznađe, koje ako predugo potraje doprinosi razvijanju suicidalnih misli i ponašanja. Iznenadne promjene u ponašanju također su znaci upozorenja, jer većina ljudi želi imati kontrolu nad onim što čine, a ukoliko to ne mogu i takvo stanje potraje nastaje kriza. Može se javiti i najprije želja za samoozljeđivanjem, nebrigom za zdravlje, ukoliko se osoba izolira, ili najednom pronađe prijatelje koji imaju inače drugačije standarde od nje same. Dugoročno stanja poput tuge, apatije, beznađa (su prisutne kod 65% samoubica), nesanice, promjene raspoloženja, strahovi, prehrambeni poremećaji i razni oblici anksioznosti (prisutni kod 30% samoubica) potiču suicidalne misli, kao i dijagnosticirane teške, neizlječive ili smrtonosne bolesti. Neprimjerene reakcije okoline prema samoubicama, kod onih koji imaju suicidalne primisli samo stvaraju osjećaj da se zapravo nemaju kome obratiti niti na koga osloniti. U svakom slučaju samoubica je trpio neizdrživu bol, patnju, bila ona duševna ili tjelesna. Depresija uzrokuje snažnu, nepopustljivu i dugotrajnu bol, koja gura pogođenu osobu prema bilo čemu što bi tu bol moglo ukloniti, a ponekad kada se ne otvori niti jedan drugi mogući izlaz, jedino preostaje put u smrt.
Depresivna osoba svakodnevno i cijeli dan osjeća tešku tjeskobu, strah, tugu, koji mogu potrajati, danima, mjesecima, pa i godinama. Duševna bol je medicinski dokaziva i depresivnoj osobi ne pomaže snaga volje i dobre želje. Depresija je biološka bolest koja se mora liječiti medicinskim metodama. Najgore metode samoliječenja depresije su uz pomoć alkohola ili droga.
Samoubistvo u krivičnom/kaznenom pravu:
Iako se u prošlosti, i danas u nekim državama, samoubistvo - uglavnom iz vjerskih razloga - tretirao kao krivično djelo, većina današnjih zakonodavstava za počinitelja samoubistva ne predviđa nikakve sankcije.
S druge strane, pomaganje drugoj osobi da sebi oduzme život se tretira kao krivično djelo, bilo kao poseban oblik zvan pomaganje u samoubistvu, bilo kao poseban, odnosno lakši oblik ubistva.
Emil Dirkem !
Dirkem je video sociologiju kao novu nauku koja bi mogla da razjasni tradicionalna filozofska pitanja tako što će ih istražiti na jedan empirijski način. Kao i Kont pre njega, Dirkem je verovao da društveni život moramo proučavati s istom onom objektivnošću sa kojom naučnici proučavaju prirodni svet. Njegovo prvo čuveno načelo sociologije bilo je ”Proučavajte društvene činjenice kao stvari!”. Tri glavne teme kojima se bavio bile su : značaj sociologije kao empirijske nauke uspon pojedinca i stvaranje novog društvenog poretka i izvor i karakter moralnog autoriteta u društvu. Za Dirkema je glavno područje kojima se sociologija bavi proučavanje društvenih činjenica. Umesto da primenjuju sociološke metode na izučavanje pojedinaca, sociolozi bi trebalo najpre da ispitaju društvene činjenice – aspekte društvenog života koji oblikuju naše delatnosti kao pojedinaca, kao što je stanje ekonomije ili uticaj religije. Prema Dirkemu, društvene činjenice jesu načini delanja, razmišljanja ili osećanja koji se nalaze izvan pojedinca i imaju svoju sopstvenu realnost van života i spoznaje pojedinačnih ljudi. Druga karakteristika društvenih činjenica jeste da one deluju koercitivno, to jest prinudno na pojedince. Ljudi često ne prepoznaju takvu prirodu društvenih činjenica kao prinudu.To stoga što se ljudi, uopšteno govoreći, često slobodno pokoravaju društvenim činjenicama, verujući da to rade po slobodnom izboru. Dirkem smatra da ljudi često jednostavno slede obrasce koji imaju opštu važnost u njihovom društvu. Društvene činjenice mogu ograničavati ljudsko delanje na različite načine, krećući se od otvorenog kažnjavanja (npr. u slučaju zločina) preko društvenog odbacivanja (u slučaju ne prihvatljivog ponačanja) pa do prostog nerazumevanja (u slučaju pogrešne upotrebe jezika). Dirkem je priznao da je društvene činjenice teško istražiti. Zato što su nevidljive i neopipljive, društvene činjenice ne mogu se direktno posmatrati. Njihova svojstva moraju se otkrivati indirektno, analizirajući njihove efekte ili razmatrajući pokušaje koji se čine kako bi se one izrazile, kao što su zakoni, religijski tekstovi ili pisana pravila ponašanja. Dirkem je smatrao da se naučni pojmovi mogu stvoriti samo kroz naučnu praksu. On je pozivao sociologe da proučavaju stvari kakve one zaista jesu i da stvaraju nove pojmove koji odslikavaju pravu prirodu društvene stvarnosti. Dirkem je bio zaokupljen promenama koje su menjale društvo za vreme njegovog života. Naročito su ga zanimale društvena i moralna solidarnost – šta održava društvenu zajednicu i čuva je od pada u stanje haosa. Solidarnost je sačuvana kad se pojedinci uspešno integrišu u društvene grupe i kad postupaju po jednom skupu zajedničkih vrednosti i običaja. U svom delu O podeli društvenog rada, Dirkem je pružio jednu analizu socijalne promene po kojoj je pojava industrijske ere značila nastanak novog oblika solidarnosti. Dirkem je suprotstavio dva oblika solidarnosti – mehaničku i organsku – i povezao ih s podelom rada, odnosno, porastom razlika između različitih zanimanja. Prema Dirkemu, tradicionalne kulture sa nerazvijenom podelom rada karakteriše mehanička solidarnost. Pošto je većina članova društva uključena u slična zanimanja, oni su međusobno povezani zajedničkim iskustvom i ubeđenjima. Zajednica brzo kažnjava svakog ko usporava tradicionalne načine života. Mehanička solidarnost, utemeljena je na usaglašenosti mišljenja i sličnosti verovanja. Specijalizacija zadataka i sve veća društvena podvojenost u naprednim društvima doveli su do uspostavljanja novog poretka u kojem je do izražaja došla organska solidarnost, smatra Dirkem. Društva koja karakteriše organska solidarnost povezana su ekonomskom međuzavisnošću ljudi i uočuvanju značaja zasluga drugih ljudi. Kako se podela rada razvijala, ljudi su postajali sve zavisniji jedni od drugih, jer je svaka osoba želela robu i usluge koje su obezbeđivali ljudi u drugim zanimanjima. Procesi promene u savremenom svetu tako su brzi i snažni da uzrokuju i glavne poteškoće u društvu. Dirkem je povezao ove nestabilne uslove sa anomijom, osećajem besciljnosti ili očaja izazvanim savremenim društvenim razvojem. Tradicionalne moralne kontrole i standardi, koje je nekada obezbeđivala religija, uglavnom su nestali sa savremenim društvenim razvojem pa su mnogi pojedinci u savremenom društvu obuzeti osećajem da njihov svakodnevni život nema nikakvog smisla. Jedan od Dirkemovih najčuvenijih radova bavio se analizom samoubistava. Iako ljudska bića vide sebe kao pojedince koji imaju slobodu volje i izbora, njihova ponašanja često su društveno određena i uobličena. Dirkemova analiza pokazala je da se čak i jedan tako lični čin kao što je samoubistvo nalazi pod uticajem društvenog sveta. Prema Dirkemu, samoubistvo je društvena činjenica koja se može objasniti samo drugim društvenim činjenicama. Dirkem je otkrio da su izvesne kategorije ljudi daleko više sklone samoubistvima nego druge. On je, npr, otkrio da je više slučajeva samoubistva među muškarcima nego među ženama, među protestantima nego među katolicima, među bogatima više nego među siromašnima, i među neudatim – neoženjenim ljudima više nego među udatim, odnosno oženjenim ljudima. Takođe je zapazio da stopa samoubistava ima tendenciju porasta u vreme ekonomskih promena ili nestabilnosti, a tendenciju pada u periodu rata. On je povezao svoje objašnjenje s idejom o društvenoj solidarnosti i sa dva tipa veza koje postoje u okviru društva – društvenom integracijom i društvenom regulacijom. Dirkem je verovao da je manje verovatno da će oni ljudi koji su snažno integrisani u društvene grupe, i čije su želje i težnje regulisane društvenim normama, izvršiti samoubistvo. Ustanovio je četiri tipa samoubistava : Egoistička samoubistva karakterišu se niskom integracijom u društvo, a dešavaju se kad je pojedinac izolovan, ili kad su njegove, odnosno njene veze sa grupom oslabljene ili prekinute. Npr. niske stope samoubistva među katolicima možda se mogu objasniti njihovom snažnom društvenom zajednicom, dok lična i moralna sloboda protestanata znači da oni ”stoje sami” pred Bogom. Brak štiti od samoubistva integracijom pojedinca u jedan stabilan društveni odnos, dok su neoženjeni i neudate mnogo više izolovani unutar društva. Niska stopa samoubstva za vreme rata, prema Dirkemu, može se posmatrati kao znak povećane društvene integracije. Anomično samoubistvo nastaje usled nedostatka društvene regulacije. Dirkem podrazumeva društvene uslove anomije kad se ljudi pretvaraju u ”ljude za koje ne važe nikakve norme” zbog brze promene ili nestabilnosti u društvu. Gubitak jedne utvrđene tačke, orjentira za norme i želje – kao u vremenima ekonomskih preokreta ili u ličnim dramama kakav je razvod – mogu poremetiti ravnotežu između situacije u kojoj se ljudi nalaze i njihovih želja. Altruističko samoubistvo dešava se kad je pojedinac ”prekomerno integrisan” – društvene veze su i suviše jake i kada vrednuje društvo više nego samog ili samu sebe. U tom slučaju, samoubistvo postaje žrtvovanje za ”više dobro”.Japanski piloti – kamikaze ili islamski ”bombaši samoubice” primeri su altruističkih samoubistva. Dirkem smatra da su ona karakteristična za tradicionalna društva u kojima preovladava mehanička solidarnost. Poslednji tip samubistva jeste fatalističko samoubistvo. Iako mu Dirkem pripisuje mali značaj, on veruje da takav oblik samoubistva nastaje kada društvo prekomerno ”reguliše” pojedinca. Prekomerni pritisak na pojedinca kao rezultat daje osećaj bespomoćnosti pred sudbinom ili društvom.
|
