offline
- Fil
- Legendarni građanin
- Pridružio: 11 Jun 2009
- Poruke: 16586
|
- 11Ovo se svidja korisnicima: vasa.93, DeMonna, m4rk0, _Sale, Dusan, mcrule, daxytt, Mila_90, DzoniB, magija, boki199777
Registruj se da bi pohvalio/la poruku!
[0] Uvod - optimalno rađanje
Ekspertni komitet Svjetske zdravstvene organizacije (SZO) je preporučio i optimalne uslove za rađanje djece:
· period između 19 – 35 godina života,
· razmak ne kraći od dvije godine između porođaja,
· i ne više od četvoro djece
[1] Definicija kontracepcije
Kontracepcija, na latinskom contraceptio (contra – protiv, conceptio – začeće), predstavlja sredstva i metode koje se primjenjuju u cilju sprečavanja nastanka trudnoće.
[2] Drevne metode kontracepcije
* Prvo pominjanje kontracepcije datira 2000. godina prije Nove ere od Egipćana koji su koristili kupku napravljenu od semena šipka i voska, a iz zapisa na papirusu potiče saznanje i o drugim supstancama (izmet krokodila  , med, natron) koje su korištene u svrhu sprečavanja začeća.
Egipatski Kauh papirus iz Perte izvještava o različitim vaginalnim prstenovima dobijenim iz ekstrata akacije i njenog antispermicidnog djelovanja.
* Bizantske žene skupljale su morske puževe, umakale ih u limun i stavljale u vaginu.
* Žene u drevnoj Kini pile su živu
* Žene drevne Indije su pile seme mrkve.
[3] Kondom
Kondom je drevno kontracepcijsko sredstvo, premda je njegov opis ("platnene korice") prvi put objavljen tek 1564. godine u pesmi "De Morbo Gallico" anatoma Gabriela Fallopia (latinski - Fallopius) (1532-1562).
Kondomi su se takođe izrađivali od životinjskih crijeva ili kože.
* Neki tvrde da je ovo kontracepcijsko sredstvo ime dobilo po doktoru Condomu ili Contonu, ljekaru na dvoru engleskog kralja Charlesa II(1630-1685). Nažalost, njegovo postojanje nije potvrđeno.
 Za sad, porijeklo imena ostaje nepoznato.
[4] Od 19. veka nadalje
[polovina 19. veka]
* kondomi se prave od gume
* pojava cervikalnih kapa i dijafragme.
[Početak 20. veka]
* Richter ukazuje na prva iskustva o upotrebi intrauterinog umetka (IUU)
[Oko polovine 20. veka]
* Ernest Grafenberg 1929. god. predstavio svoj kontraceptivni prsten od srebra i smatra se pionirom moderne intrauterine kontracepcije.
* Ludvig Haberlandt je 1921. god. izvršio transplantaciju jajnika gravidne životinje polno zreloj ženki iste vrste i konstatovao da je nastupila privremena hormonska kontracepcija.
* Schering je 1928. uveo lek (Progynon) sa seksualnim hormonima.
* Pincus i Garcia Rock su 50-ih godina zapazili da primena progesterona blokira ovulaciju
* Chang je 1954. objavio da je moguće izazvati inhibiciju ovulacije oralno datim progestinima.
* Šezdesetih godina odobrena je primena Enovida u kontraceptivne svrhe; počela je proizvodnja pilula u Evropi i napravljen je prvi intrauterini umetak od plastike.
[5] Kontraceptivne metode
* Podela po Planned Parenthood Federation of America
REVERZIBILNE METODE
1. Bihevioralne metode:
- apstinencija
- predviđanje fertilnosti
- coitus interruptus
- coitus reservatus
2. Laktaciona amenoreja
3. Barijerne metode:
- kondom
- ženski kondom
- dijafragma
- cervikalna kapa
4. Hemijska kontracepcija – spermicidi:
- kreme, paste, vaginalete
- AB film
- Sunđeri
5. Intrauterini ulošci (IUD)
- nemedicirani
- medicirani sa metalom
- medicirani sa progesteronom
6. Hormonski kontraceptivi
- oralne kontaraceptivne tablete
- injekciona kontracepcija
- implantati
- flasteri
- vaginalni prstenovi
7. Urgentna kontracepcija
- kombinovana - Yuzpe
- mifepriston- RU 486
- progesteron
- IUD
- estrogen
PERMANENTNE METODE
- tubarna sterilizacija
- vazektomija
METODE U FAZI ISPITIVANJA
- imunokontraceptivne vakcine
- nove kontraceptivne metode za muškarce
- uniseks kontraceptivi
U razvijenim zemljama redosled upotrebe kontraceptivnih metoda je sledeći: prirodne metode, barijerne metode, kontinuirana oralna kotracepcija i sterilizacija.
Faktori koji uticu na upotrebu kontracepcije: uzrast, mjesto stanovanja, zanimanje, zaposlenost, ekonomski status, nivo obrazovanja, a u drugu grupu spada faktor snabdevanja (supply factor).
Ostali faktori: etnička pripadnost, rad van kuće (mobilnost), posedovanje radio i tv prijemnika, zakonske regulative, planirani broj dece.
[6] Otpor prema kontracepciji
Otpor se prema poreklu može podijeliti na:
- sociokultrni (kontracepcija je protivprirodna, nemoralna),
- medicinski (strah od neželjenih efekata/steriliteta),
- psihološki (strah od gubitka femininosti, želja za učvršćivanjem veze/braka, fatalizam, narcizam)
- i psihopatološki (frigidnost, seksualna inhibicija, homoseksualnost, fobije, opsesije i histerije)
* Visoko feminine žene imaju jaku želju da ostanu trudne i da imaju potomstvo, pa iz toga proističe i njihov otpor prema kontracepciji.
Kontracepcija i religija
* Službeni stav Katoličke crkve navodi da je u kontroli rađanja dopušteno korišćenje samo prirodnih metoda kontracepcije, koje se zasnivaju na predviđanju plodnog prozora i apstinenciji u određenom vremenskom periodu (računanje plodnih i neplodnih dana, Ogino- Knaus ili ritam metoda; posmatranje vaginalne sluzi; simptomatsko-termalne metode, merenje bazalne temperature; prekinuti snošaj, apstinencija)
* U novije vrijeme pojedini predstavnici crkve postaju zagovornici i odobravaju upotrebu barijernih metoda, ali samo u smislu sprijčavanja širenja bolesti.
* Sveštenici Pravoslavne crkve imaju sličan stav prema metodama planiranja porodice. Smatraju da većina kontraceptivnih metoda predstavljaju abortivna sredstva, a razlika u odnosu na hirurški abortus je samo u postupku ubijanja i uzrastu ubijenog djeteta. Kontraceptivne metode, koje predstavljaju sredstva protiv začeća, a ne abortivna sredstva, smatraju da predstavljaju posredno ubistvo i izopačenje, budući da se izopačava Božju zamisao o čoveku (23). Evo šta kaže crkva : "Ako jede bilje ili nešto drugo i zatruje utrobu svoju i zato djecu ne rađa, da joj se zabrani pričešćivanje"
* Jevrejska vjera se ne protivi kontracepciji niti pobačaju, osim pojedinih jevrejskih skupina.
* Islam se ne protivi kontracepciji, ali ne odobrava pobačaj ili sterilizaciju.
|
